Informasiya texnologiyaları

Yeni dünya

20-ci əsrin sonunda başlayan kompüter inqilabı 90-cı illərin ortalarına doğru internetin (vebin) yaranmasına gətirib çıxardı. Bu da daha böyük bir inqilaba təkan verdi. İnternetin meydana çıxmasının effekti sənayeləşmənin effekti ilə müqayisə oluna bilər. Amma ən maraqlısı odur ki, bu proses hələ də başlanğıc mərhələsindədir.

Saytların sayı 900 milyonu keçir. İnternet istifadəçilərinin sayı isə 5.5 milyarddır. İnternet hərracları, internet saytları, internet mağazaları, internet xidmətləri. İT iqtisadiyyatı hər il 20%-30% artır. Bunlar olduqca yüksək sürətlərdir. Amma bu artım hələ də dayanmayıb.

Son 10 il ərzində Silikon Vadisində (İT dünyasının mərkəzi) hər 2 ayda sonradan dəyəri bir milyard dollar olan bir şirkət yaradılıb. Bu isə Facebook ($1800 milyard), Amazon ($2400 milyard) və Google ($2200 milyard) kimi internet nəhənglərini demirəm. İnternet olmasaydı, bu şirkətlərin heç biri yaranmazdı.

Bütün bunlar İT-mütəxəssislərə yüksək tələbat yaradır. Qlobal İT iqtisadiyyatına bunlar lazımdır: proqramçılar, dizaynerlər, testçilər, memarlar, menecerlər, sistem administratorları və digər mütəxəssislər.

İT-mütəxəssis olmaq yaxşıdır

Əgər siz İT-mütəxəssissinizsə, sizin üçün qızıl dövr başlayıb. Siz nüfuzlu xarici şirkətdə işləyə, amma kiçik bir şəhərdə və ya hətta başqa bir ölkədə yaşaya bilərsiniz. Gəliriniz, əlbəttə, onlardan az olacaq (adətən təxminən iki dəfə), amma yerli əmək bazarından daha yüksək olacaq (3-10 dəfə). Şəhəriniz nə qədər kiçikdirsə, fərq bir o qədər nəzərə çarpacaq.

Siz dəyərli iş təcrübəsi, yaxşı pul və parlaq perspektivlər əldə edəcəksiniz. Bəzən işəgötürənin ofisinə ezamiyyətə gedəcəksiniz. Əgər orada sizə çox xoş gələrsə, ora köçə də bilərsiniz.

Dalğa bütün qayıqları qaldırır. Amma nə üçün elə qayıq olmayasınız ki, məhz lazım olan vaxtda və lazım olan yerdə olsun? Bunu da bacarmaq lazımdır.

İmmiqrasiya perspektivləri

İnkişaf etmiş ölkələrdə İT-mütəxəssislər həkimlər və hüquqşünaslarla yanaşı ən yüksək maaş alan üç peşə sırasında yer alırlar. Proqramçıların orta maaşı ildə təxminən $90 min təşkil edir. Amma ən maraqlısı odur ki, İT peşələri qlobal əmək bazarı üçün əla uyğundur.

Nə baş verər, əgər həkim ölkəsini dəyişmək istəsə? Başqa ölkə — başqa tibbi standartlar. Öz ölkəsinin diplomu ilə yeni ölkədə işləməyə çox güman ki, icazə verməzlər. Dili öyrənmək, imtahanları yenidən vermək, təcrübə keçmək lazım gələcək — uzun bir yol.

Hüquqşünaslarda vəziyyət daha da pisdir. Bir ölkədə bir qanunlar var, digərində — başqaları. Burada əlaqələr daha önəmlidir, orada isə — presedent hüququ. Bir yerdən olan yaxşı hüquqşünasların başqa yerdə faydası az olacaq.

İT-mütəxəssislər isə çox vaxt birbaşa və ya vasitəçilər vasitəsilə böyük qərb şirkətləri üçün işləyirlər. Eyni texnologiyalar, eyni biznes prosesləri. Bütün sənədlər internetdə ingilis dilindədir. CV də ingilis dilindədir. Dünyanın istənilən ölkəsinə köçmək olar və heç nə dəyişməz. Hətta sifarişçilər/işəgötürənlər də çox vaxt eyni olur.

Kaliforniyada İT-mütəxəssislərin maaşları isə həqiqətən çox yüksəkdir. Məhz buna görə daim inkişaf etmək lazımdır.