4.1 Məhsul şirkətləri
İT sənayesində çox müxtəlif şirkətlər var və dəqiq sərhədlər yoxdur. İri şirkətlər tez-tez çox sayda işlə məşğul olurlar, onlardan bəziləri tam olaraq İT ilə bağlı olur, bəziləri isə yox. Şirkəti İT adlandırırlar, əgər o, əsas hissəsini İT məhsullarından əldə edirsə və ya sadəcə bir neçə böyük və tanınmış İT məhsuluna sahibdirsə.
Ümumiyyətlə, ABŞ-da İT dedikdə İnformasiya Texnologiyaları deyil, High Tech (hay-tek) — yüksək texnologiyalar nəzərdə tutulur. Və İT-şirkətlər — buna uyğun olaraq, hay-tek şirkətlərdir, ya da qısaca desək tek-şirkətlər.
Hər il İT sahəsində minlərlə şirkət yaranır, böyüyür və (bunu gizlətməyə ehtiyac yoxdur) yoxa çıxır. Təsisçilərin məqsədi — şirkətin yox olmamasını təmin etmək və onu kifayət qədər böyütməkdir ki, aksiya birjasında satılmağa başlasın. Bəs niyə bu vacibdir?
Əgər şirkət IPO-dan keçibsə (birjada satılmağa başlayıbsa), təsisçilər aksiyaları satmaq məcburiyyətində qalmayaraq (və böyük vergilər ödəməyərək), məsələn, aksiyalar təminatında kredit götürə bilərlər, və ya əməkdaşların maaşlarının yarısını pulla, yarısını aksiyalarla ödəyə bilərlər.
Top-menecmenti əla nəticələr üçün aksiyalarla mükafatlandırmaq olar. Hətta rəqibləri aksiyalarla satın almaq olar: təhlükəli, lakin hələ kiçik rəqibləri ələ keçirmək üçün çox sərfəli üsuldur.
Əməkdaşlara maaşı aksiyalarla almaq da çox sərfəlidir. Birincisi, vergiyə qənaət edilir, ikincisi, çox zəngin olmaq mümkündür.
Facebook San-Fransiskodakı ilk ofisinə köçərkən Mark yerli küçə rəssamına onların ofisini bəzəməyi təklif etdi. İşinə görə ya $20k ala bilərdi, ya da həmin məbləğdə aksiyalar. İndi bu aksiyalar $200 milyon dəyərindədir! P.S. Adam aksiyaları seçdi.
4.2 Müasir məhsullar
İT-şirkətlər investorların pulları hesabına sürətlə inkişaf edir. Ümumiyyətlə, investorlar şirkətlərin tez böyüməsini sevirlər. «Heç qazanc da əldə etməyin, sadəcə böyüyün» (c). «100 milyon istifadəçi yığın, sonra baxarıq onların üzərindən necə qazanc əldə edəcəyik».
Necə deyərlər: «İnsan + texnologiya texnologiyasız insana qalib gələcək», həmçinin «Biznesmen + investisiya investisiyasız biznesmenə qalib gələcək». Əsas məsələ — böyüməkdir. Həm də çox sürətlə böyümək.
4.3 Müasir inkişaf
Şirkətlər sürətlə böyüməlidir, məhsullar — istifadəçiləri tez cəlb etməlidir, bəs komanda? Komanda məhsula daim yeni fitchalar əlavə etməlidir.
50 il əvvəl, proqram təminatı (software) inkişaf etməyə yeni başladığı dövrdə, ona tikinti kimi yanaşırdılar. Əvvəlcə tələblərin qiymətləndirilməsi mərhələsi, sonra layihələndirmə mərhələsi, daha sonra isə — inkişaf, test və yalnız bundan sonra məhsul müştərilərə çatırdı. İnkişafın başlanğıcından ilk müştəriyə qədər 5 il keçə bilərdi. İndi hər şey tam fərqlidir.
Müasir inkişaf — bu daimi eksperimentlərdir. Böyük şirkətlər daimi olaraq yeni fitchaları test edir. Yeni məhsul versiyalarını hər ay, hər həftə, hətta hər gün (!) buraxırlar.
Fitcha (İngilis dilindən Feature — xüsusiyyət, özünəməxsusluq) — yeni funksionallıq, tez-tez kiçik.
Facebook hamını qabağladı, hər gün bir neçə onlarla yeni «fitcha» buraxır. Hər bir belə fitcha istifadəçilərin yalnız 1%-nə nümayiş olunur, daha sonra avtomatik olaraq istifadəçilərin ona reaksiyası öyrənilir. Əgər istifadəçilər fitchanı bəyənirsə, onu artıq 10%-ə nümayiş edirlər və s.
Və əlbəttə ki, yeni fitchaların əlavə edilməsinə bu cür yanaşma, əvvəlkindən tamamilə fərqli proqram təminatı (software) inkişaf yanaşması tələb edir.
GO TO FULL VERSION