IntelliJ IDEA Debug

10.1 Debugger-i işə salmaq

Biz IntelliJ IDEA əsasında debug prosesini öyrənəcəyik, bu həm məntiqli, həm də xoşdur. İndi buna əmin olacaqsınız.

IntelliJ IDEA-da (Ultimate Edition versiyası lazımdır) proqramınızı iki rejimdə işə sala bilərsiniz:

Adi iş rejimi ilə artıq tanışsınız: proqram işə düşür, icra olunur və başa çatır. Amma debug rejimi sizin üçün çoxlu sürprizlər saxlayır.

Debug rejimi

Debug rejimi sizin bütün proqramınızı addım-addım işə salmağa imkan verir. Daha düzgün desək, sətr-sətir. Bu zaman proqramın hər addımında dəyişənlərin qiymətlərini müşahidə edə bilərsiniz (kodun hər sətrini icra etdikdən sonra). Hətta onların qiymətlərini dəyişmək də mümkündür!

Proqram debugging sənətini minimal səviyyədə öyrənmək üçün üç şeyi bilməlisiniz:

• Breakpoints (dayandırma nöqtələri)
• Step-by-step (addım-addım) icra
• Dəyişənlərin qiymətlərinə baxmaq

10.2 Dayandırma nöqtələri (Break Points)

IDE sizə kodda xüsusi etiketlər yerləşdirməyə imkan verir — dayandırma nöqtələri (break point). Hər dəfə, proqram debug rejimində işə salındıqda və break point olaraq işarələnmiş sətrə çatdıqda, o, pauzaya alınacaq.

Müəyyən sətirə break point qoymaq üçün sadəcə IntelliJ IDEA-da həmin sətrin sol tərəfinə klikləmək kifayətdir. Məsələn:

Nəticədə sətir dayandırma nöqtəsi ilə işarələnəcək (break point), və IntelliJ IDEA həmin sətri qırmızı rəngdə vurğulayacaq:

Kodun sol tərəfində siçan ilə yenidən klikləməklə təyin edilmiş break point silinəcək.

Həmçinin cari sətirə break point yerləşdirmək üçün Ctrl+F8 kimi qısayol düymə kombinasiyasından istifadə etmək olar. Ctrl+F8 düyməsinə həmin sətirdə təkrar basmaq, artıq mövcud olan break point-i silir.

10.3 Proqramı debug rejimində işə salmaq

Əgər proqramınızda ən azı bir dayanma nöqtəsi varsa, proqramı debug rejimində işə sala bilərsiniz (Shift+F9 və ya "böcək ikonası").

Debug rejimində işə saldıqdan sonra proqram adi qaydada işləyir. Amma kodun break point ilə işarələnmiş sətrinə çatanda pauza edir. Məsələn:

Sizin ekranda yuxarı hissədə kodu və iki dayanma nöqtəsini görürsünüz. Proqram 2-ci sətrdə dayanıb — mavi xətt ilə işarələnib. 2-ci sətir hələ icra edilməyib: konsolda hələ heç bir şey göstərilməyib.

Ekranın aşağı hissəsində debug rejiminin panellərini görürsünüz: Thread & variables paneli, Console paneli (ekrana çıxış), həmçinin debug rejimi üçün düymələr dəsti.

Proqramınızı pauzadan çıxarıb (onun icrasını davam etdirə bilərsiniz), əgər sol aşağı paneldə Resume Program düyməsinə (və ya F9 düyməsini) basarsınız.

Əgər bu düyməyə (və ya F9) bassanız, proqram işləməyə davam edəcək, növbəti break point-ə çatana və ya icrası bitənə qədər. Bu düyməyə basdıqdan sonra görəcəyimiz budur:

Proqram ikinci dayanma nöqtəsində dayandı və konsola Hello və and sözləri çıxarıldı — bu göstərir ki, ekrana çıxış üçün üç sətrdən yalnız ikisi icra olunub.

10.4 Addım-addım icra

Əgər proqramınız debug rejimində işləyirsə, onu addım-addım icra edə bilərsiniz: bir addım — bir sətir. Addım-addım icra üçün iki qısa yol düyməsi var: F7 və F8 — hər biri cari kod sətrinin icrasına səbəb olur. Amma əvvəlcə proqramınızı break point ilə dayandırmalısınız.

Əgər proqramınızı sətir-sətir icra etmək istəyirsinizsə, break point-i ən başa — kodun ilk sətrinə qoymalı və onu debug rejimində işə salmalısınız.

Proqram dayandıqda, onu sətir-sətir icra etməyə başlaya bilərsiniz. Bir F8 düyməsinə basmaq — bir sətir.

Proqramımız break point-də dayandıqdan və bir dəfə F8 düyməsinə basıldıqdan sonra belə görünəcək:

Birinci sətir — print(“Hello”) artıq icra olunub, və cari sətir — ikinci. Eyni zamanda, ekranın aşağı hissəsində artıq Hello sözünün çap olunduğunu görə bilərsiniz.

10.5. Funksiyalara daxil olmaqla addım-addım icra

Əgər proqramınızda öz funksiyalarınız varsa və debug rejimində bu funksiyaların yalnızca addım-addım icra olunmasını deyil, həm də içlərinə daxil olunmasını istəyirsinizsə, funksiyaya daxil olmaq üçün F8 düyməsi əvəzinə F7 düyməsini basmalısınız.

Tutaq ki, proqramı addım-addım yerinə yetirirsiniz və hazırda 5-ci sətrdə dayanmısınız. Əgər F8 düyməsini bassanız, Intellij IDEA sadəcə beşinci sətri icra edib altıncıya keçəcək:

Amma əgər F7 düyməsini bassanız, Intellij IDEA hello() funksiyasını addım-addım icra edəcək:

Hər şey çox sadədir. Əgər sizin üçün metot daxilində nə baş verdiyi o qədər də əhəmiyyətli deyilsə, F8 düyməsini basırsınız, əgər əhəmiyyətlidirsə - F7 düyməsi ilə bütün kodu addım-addım yerinə yetirirsiniz.