Agent faylları həqiqətən dəyişir və bəzən düz olanı yox. Nasazlıqdan yox - sadəcə tapşırığı sizin nəzərdə tutduğunuzdan fərqli başa düşüb. Yaxşı xəbər budur: kodun snapshotunu Claude Code özü çəkir, sizin köməyiniz olmadan, və uğursuz cəhdi bir neçə klik ilə geri qaytarmaq olur.

Pis xəbər isə odur ki, bu snapshotların sərhədi var. Agentin fayllara yazdığı hər şey qorunan sahə daxilində olur və oradan onu geri qaytarmaq mümkündür. Bu sahədən kənarda qalan hər şey isə - hasarın o tayında: snapshotlar onu görməyib və geri qaytara bilməyəcək. Hasarın harada keçdiyini əvvəlcədən bilmək daha yaxşıdır, nəsə itəndə yox.
Aşağıda - geri qaytarma necə işləyir, hasarı harada keçir, nə qədər yaşayır və hasarın o tayında qalanı nə ilə örtmək olar.
Checkpoint nədir
Checkpoint - agentin düzəliş etmək üzrə olduğu faylların, ona toxunmazdan əvvəl çəkilmiş snapshotudur. Layihənin ehtiyat nüsxəsi yox, versiya tarixçəsinə yazı da yox, cari sessiya daxilindəki işlək bərpa nöqtəsi, yəni agentlə söhbətiniz daxilindəki nöqtə.
Bu bölməni oxumağın əsas səbəbi: snapshot hər mesajınızdan əvvəl avtomatik çəkilir. Onu özünüz yaratmırsınız, tənzimləmirsiniz və basmağı unuda bilməzsiniz. Mesajı göndərdiniz - nöqtə artıq var.
- Sizin mesajınız
- Kod snapshotu
- Agentin düzəlişləri
- Yeni mesaj
- Yeni snapshot
Ardıcıllığa diqqət edin: əvvəl snapshot, sonra düzəlişlər. Elə buna görə nöqtəyə qayıtmaq "kodu bu mesajdan əvvəlki halına qaytar" deməkdir. Siz zamanda bir anı yox, konkret öz mesajınızı seçirsiniz, ondan sonrakı hər şeyi ləğv etmək üçün.
Davamı üçün asan olsun deyə daha bir dəqiqləşdirmə. Checkpoint kod haqqındadır. Claude Code söhbəti də geri qaytara bilir, amma bu menyuda ayrı seçimdir: kod və söhbət birlikdə, ya da ayrı-ayrı qaytarılır - siz qərar verirsiniz.
Geri qaytarma menyusu necə açılır
Giriş iki yoldur, ikisi də eyni işi görür:
- daxiletmə sətrindəki
/rewindəmri. Onun tanış təxəllüsləri də var:/undovə/checkpoint;![]()
- daxiletmə sətri boşdursa,
EscEscdüymələri.

Çox güman, daxiletmə sətrində mətn olub. O zaman birinci Esc Esc sadəcə yazılanı siləcək, menyu isə görünməyəcək. Mətn bu zaman itmir: o, daxiletmə tarixçəsinə gedir və yuxarı ox onu geri qaytarır. Artıq boş sətirdə Esc Esc düymələrini bir daha basın, menyu açılacaq.
Bu sessiyadakı mesajlarınızın siyahısı açılacaq. Fayllar siyahısı yox, zaman şkalası da yox - məhz mesajlar, göndərdiyiniz hər biri üçün bir sətir. İşlərin xarab olduğu nöqtədən sonrakını seçirsiniz.

Ayrıca hal: əgər əvvəl elə həmin işə salınmış agentdə /clear etmisinizsə, yeni versiyalarda siyahının başında əlavə sətir görünür. O, təmizləmədən əvvəlki söhbətə qaytarır. Təmizləmə, gördüyünüz kimi, heç nəyi məhv etmir.
Menyu nə təklif edir
Nöqtəni seçdiniz - agent onunla dəqiq nə etmək istədiyinizi soruşur. Altı variant var:
| Menyu punktu | Nə edir |
|---|---|
Restore code and conversation | həm kodu, həm söhbəti seçilmiş nöqtəyə qaytarır |
Restore conversation | yalnız söhbəti qaytarır, faylları olduğu kimi saxlayır |
Restore code | yalnız faylları qaytarır, söhbəti olduğu kimi saxlayır |
Summarize from here | söhbəti bu nöqtədən sonra qısa xülasəyə çevirir |
Summarize up to here | söhbəti bu nöqtəyə qədər qısa xülasəyə çevirir, sonrasını olduğu kimi saxlayır |
Never mind | menyunu heç nə etmədən bağlayır |
Bu cədvəl haqqında bilməyə dəyən birinci şey: menyunun tərkibi dəyişir. Kodla bağlı iki punkt yalnız seçilmiş nöqtədən sonra agent həqiqətən faylları dəyişibsə göstərilir. Dəyişməyibsə, qaytaracaq bir şey yoxdur və bu sətirlər sadəcə olmayacaq. Ona görə menyuda altı yox, dörd punkt çıxıbsa, proqramınız elə eynidir.
Summarize ilə başlayan iki sətir ayrı dayanır. Onlar kodla yox, söhbətin uzunluğu ilə işləyir: onun bir hissəsini qısa xülasəyə çevirir. Diskdəki fayllara ümumiyyətlə toxunmurlar. Bu nə üçün lazım olur - ayrıca və geniş mövzudur, burada isə bunun geri qaytarma olmadığını və kodun bu yolla qaytarılmadığını bilmək kifayətdir.
Sinirləri qoruyan kiçik bir detal. Söhbət qaytarıldıqdan sonra elə həmin mesajın mətni daxiletmə sətrinə geri qayıdır. Nə yazdığınızı xatırlayıb yenidən yazmağa ehtiyac yoxdur - ifadəni düzəldib yenidən göndərin.
Geri qaytarma nəyi bərpa edir, nəyi yox
Öz zonasında geri qaytarma etibarlıdır. O, iki şeyi bərpa edir: agentin öz redaktə alətləri ilə etdiyi fayl düzəlişlərini və bu sessiyadakı söhbət tarixçəsini.
Hasarın o tayında qalan isə budur.
- Terminaldakı əmrlərlə edilən dəyişikliklər. Agent təkcə faylları redaktə etmir, əmrləri də işə sala bilir. Fayl
rməmri ilə silinibsə, köçürülübsə və ya kopyalama ilə üzərinə yazılıbsa, snapshot bunu görməyib və geri qaytara bilməyəcək. - Agentin yanından keçən dəyişikliklər. Agentin bu sessiyada toxunmadığı fayllara geri qaytarma ümumiyyətlə toxunmur: onları özünüz redaktorda düzəltmisinizsə, başqa proqram üzərinə yazıbsa, yanında ikinci sessiya işləyibsə - bunların hamısı olduğu kimi qalır, menyu vasitəsilə nə bərpa etmək, nə də ləğv etmək mümkündür. Amma agentin də redaktə etdiyi faylı özünüz əl ilə düzəltmisinizsə, kodun bərpası onu snapshota tam qaytaracaq - sizin düzəlişiniz də daxil olmaqla.
- Subagentlərin düzəlişləri. Agent işin bir hissəsini köməkçi subagentə tapşırıbsa, onun düzəlişləri adətən snapshotlara düşmür və geri qaytarma onları bərpa etməyəcək. Onları git vasitəsilə geri qaytarırlar.
- Simvolik keçidli (symlink) fayllarla nadir hal. Belə faylları geri qaytarma buraxır və bu barədə ayrıca sətirdə açıq yazır. Rastlaşsanız, özünüz anlayacaqsınız, xüsusi hazırlıq lazım deyil.
Kənardan fərq demək olar ki, görünmür. Agent faylı redaktə edəndə də, faylı silən əmri işə salanda da eyni sakitliklə hesabat verir. Sizin üçün bu, ekranda iki bənzər mesajdır, geri qaytarma üçün isə - prinsipcə fərqli iki hadisə: birincini o ləğv edəcək, ikincini yox.
Ona görə nəsə silən, köçürən və ya üzərinə yazan əmri işə salma sorğusunu, adi düzəliş sorğusundan diqqətlə oxumaq lazımdır. Bu, arxanızda artıq sığorta olmayan haldır.
Lap qısa desək: geri qaytarma agentin fayllara nə yazdığına baxır, kompüterdə baş verən hər şeyə yox.
Geri qaytarma nə qədər yaşayır
Snapshotlar sonsuz yığılmır. Menyudakı nöqtələrin hamısı siyahıdadır, snapshotlar isə yalnız son yüz nöqtə üçün saxlanılır: bir söhbət üçün bu çoxdur, amma sonsuz deyil, köhnələr isə tədricən sıradan çıxarılır.
Amma nöqtələr açıq terminal pəncərəsinə bağlı deyil. Onlar sessiya ilə birlikdə saxlanılır, ona görə terminalı bağlayıb sabah geri qayıda, eyni söhbətə davam edə bilərsiniz - geri qaytarma menyusu heç nə olmamış kimi işləyəcək.
Tamamilə uzun müddət də qalmır. Sessiyalar və onların snapshotları təxminən bir aydan sonra avtomatik silinir, müddət istəyə görə tənzimlənir.
Buradan sadə nəticə çıxır: geri qaytarma bir tapşırığın üfüqündə - dəqiqələr, saatlar, agentlə bir söhbət - yaxşı işləyir. O, layihə tarixçəsinin anbarı kimi düşünülməyib və bu, çatışmazlıq deyil, sadəcə başqa işdir. Daha uzun müddətləri kim örtür - bunu sonra araşdırırıq.
Dörd sığorta, hər birinin öz işi
Ləğv etmə, snapshot, qovluq nüsxəsi və versiya tarixçəsi - eyni şeyin dörd adı deyil. Onlar müxtəlif müddətləri və müxtəlif itki növlərini örtür.
| Sığorta | Kim yaradır | Nəyi saxlayır | Nə qədər yaşayır | Harada gücsüzdür |
|---|---|---|---|---|
| Redaktordakı ləğv etmə | siz, düymə basaraq | açıq faylda son düzəlişləriniz | qısa müddət, redaktordan asılı | bir neçə faylda birdən edilən düzəlişlər, adətən redaktordan kənar diskə yazılan hər şey |
| Checkpoint | Claude Code, özü | hər mesajınızdan əvvəlki kod | sessiya ilə birlikdə, yüz nöqtə | terminaldakı əmrlər, agentin yanından keçən dəyişikliklər |
| Qovluq nüsxəsi | siz, əl ilə | kopyalama anındakı layihə tamamilə | siz silənə qədər | nəyin dəyişdiyini göstərmir, diski doldurur |
| Versiya tarixçəsi, git | siz, şüurlu hərəkətlə | layihənin ardıcıl vəziyyətləri | layihə ilə birlikdə | ora yazmağa vaxtınız çatmayan hər şey |
Sığortanı əvvəlcə əhatə dairəsinə, sonra müddətinə görə seçirlər. Claude adi faylları öz redaktə alətləri ilə dəyişirsə və sessiya hüdudlarından kənara çıxmırsa, beş dəqiqəlik eksperimenti checkpoint yaxşı örtür. İşdə terminaldakı əmrlər və ya xarici dəyişikliklər varsa, müddət nə qədər qısa olsa da, təkcə checkpoint yetərli deyil. Yalnız əhatə dairəsinə uyğun gələn sığortalar arasından müddətə baxın: bir neçə günlük iş və ya vacib mərhələ agentlə söhbətdən asılı olmayan mexanizm tələb edir.
Qovluq nüsxəsi haqqında düz demək lazımdır. Qorxulu nəsə qarşısında birdəfəlik tədbir kimi işə yarayır: kopyaladınız, sındırmağa girişdiniz, alınmadı - geri qaytardınız. Sistem kimi isə yaşamır. Bir həftədən sonra demək olar ki, eyni bir neçə qovluğunuz olur və hansının təzə olduğunu artıq heç kim xatırlamır.
Son sətir yeganədir ki, həm vəziyyətləri uzun müddət saxlaya bilir, həm də onlar arasında dəqiq nəyin dəyişdiyini göstərir. Bu, git-dir və bu, ayrıca böyük mövzudur: öz aləti, öz əmrlər dəsti, burada onu açmırıq. Cədvəldəki yerini başa düşmək kifayətdir: ən uzun üfüq və geri qaytarmanın örtmədiyindən yeganə qoruma.
Bu, iş tərzini necə dəyişir
Məsələ o qədər də düymələr dəstində deyil. Geri qaytarmadan praktikada bunlar çıxır:
- snapshot özü çəkilir, amma demək olar ki, pulsuz olan yalnız Claude-un redaktə alətləri ilə adi fayllar üzərində edilən eksperimentdir. Terminaldakı əmrlər və ya sessiya hüdudlarından kənar dəyişikliklər lazım gələcəksə, əvvəlcə başqa sığorta seçin;
- agent sizin əvəzinizə geri qaytarmır. O, yanlış getdiyini deyə bilər, amma menyunu açıb seçən sizsiniz;
- terminalda əmr işə salmaq xahişi fayl düzəlişindən fərqli hərəkət sinfidir. Birincini geri qaytarma örtməyəcək, ikincini örtəcək. Fərq yalnız sorğunun mətnində görünür, ona görə də onu oxumaq dəyər;
- addım nə qədər böyükdürsə, geri qaytarmadan fayda bir o qədər azdır. Qaytarmaq mümkündür, amma agent nə qədər çox iş görübsə, bir menyudan dəqiq nəyin qayıtdığını anlamaq bir o qədər çətinləşir. Xırda addımlar burada da qazanır;
- geri qaytarma və versiya tarixçəsi rəqabət aparmır. Birincisi bir söhbət daxilindəki dəqiqələri və saatları örtür, ikincisi - günləri, həftələri və layihənin mərhələlərini.
Həqiqətən riskli cəhddən əvvəl bir dəqiqə vaxt ayırıb vəziyyəti sessiyadan uzun ömürlü olan bir şeylə qeyd etmək faydalıdır. Elə indi əlinizdə qovluq nüsxəsi var - riskdən əvvəl birdəfəlik tədbir kimi o, dürüst işləyir.
Amma bunun üçün əsl alət git-dir. O, vəziyyətləri istənilən qədər uzun saxlayır, onlar arasında dəqiq nəyin dəyişdiyini göstərir və diski demək olar ki, eyni qovluqlarla doldurmur. Ondan necə istifadə edəcəyimizi ayrıca araşdıracağıq: mövzu böyükdür və öz söhbətinə layiqdir. Riskdən əvvəl bir dəqiqə dayanma vərdişi isə həm onunla, həm də hələlik onsuz sizə lazım olacaq.
Geri qaytarma menyusu isə sürətli eksperimentlər üçün qalsın: son ümid rolunda o, gündəlik alət rolundakından nəzərəçarpacaq dərəcədə pis işləyir.
Geri qaytarma menyusunun tərkibi və saxlanma müddətləri Claude Code-un versiyasından və tənzimləmələrdən asılıdır, ona görə sizinki burada təsvir olunandan fərqlənə bilər. Sizin versiyanızın nə təklif etdiyini həmişə menyunun özü göstərəcək.

GO TO FULL VERSION