Claude Code-un kontekst pəncərəsi

Tapşırıq üzərində bir saat işləyirsiniz, agent isə qəfil yarım saat əvvəl rədd etdiyiniz variantı təklif edir. Ya da artıq əl ilə düzəltdiyiniz faylın məzmununu nəql edir. Bu, unutqanlığa oxşayır, amma iş prinsipi belədir: agent ölçüsü məhdud pəncərəyə baxır və orada bütün layihəni yox, yalnız həmin pəncərəyə düşən məlumatları görür.

Pəncərənin nələrlə dolduğuna, bunu /context əmri ilə necə yoxlamaq olduğuna və boş yer az qalanda nə etmək lazım olduğuna baxaq.

Kontekst və onun həddi

Kontekst - modelin növbəti addımda istifadə edə bildiyi məlumatlardır: sizin mesajlarınız, agentin cavabları, oxunmuş kod, əmrlərin çıxışı, layihə təlimatları. Kontekst pəncərəsi bu məlumatlardan nə qədərinin eyni vaxtda yerləşə biləcəyinə hədd qoyur. Bu, diskdəki boş yer də deyil, kompüterinizin operativ yaddaşı da.

Çaşqınlıq ən çox bu fərqdən yaranır. Asanlıqla bir-birinə qarışdırılan üç şey:

• diskdəki fayllar - alətlərlə oxuna bilən layihə məzmunu;
• saxlanmış sessiya tarixçəsi - diskdə qalan və yenidən açıla bilən söhbət qeydi;
• cari kontekst - modelin elə indi istifadə edə bildiyi məlumatlar.

Bunlar bir-biri ilə bağlıdır, amma eyni deyil. Fayl qovluqda ola bilər, amma söhbətə heç düşməyə bilər. Söhbətdə isə yarım saat əvvəlki fayl versiyası qala bilər. Ona görə də "axı bunu müzakirə etmişdik" demək hələ agentin qarşısında aktual məlumatların olduğu anlamına gəlmir.

Faylın mövcud olması ilə agentin ondan xəbərdar olması arasında oxuma addımı var. Claude Code bu addımı özü atır: layihədə axtarış edir, lazım olan faylı açır, əlaqəli koda keçir. Hər yolu əvvəlcədən sadalamaq lazım deyil. Amma fayl oxunmayınca, söhbət üçün mövcud deyil.

Bütün bu məlumatların həcmi tokenlərlə ölçülür - model həm sorğunuzu, həm də oxuduğu kodu belə mətn parçalarına bölür. Token bütöv söz də ola bilər, sözün bir hissəsi də. Buna görə tokenlərin sayını sözlərin sayına görə hesablamaq mümkün deyil.

İlk sualdan əvvəl pəncərəni nə doldurur

İlk sözü yazmazdan əvvəl də pəncərədə məlumat var. /context əmri bunun nələrdən ibarət olduğunu göstərir:

Sessiya yenicə açılıb, amma 200k tokenin 4k-ı artıq tutulub və bunlar tamamilə xidməti məlumatlardır: System prompt - agentin öz təlimatları, Memory files - yüklənmiş CLAUDE.md və layihə qaydaları, Skills - mövcud skill-lərin siyahısı. Messages sətri, yəni söhbətin özü, hələ boşdur.

Bir neçə MCP serveri də qoşulmuş halda, bir saatlıq işdən sonrakı bölgü isə belə görünür:

/context

  System prompt     3.2k   ( 2%)   xidməti təlimatlar
  System tools     12.1k   ( 6%)   daxili alətlərin təsviri
  MCP tools        21.4k   (11%)   qoşulmuş xarici serverlər
  Memory files      1.8k   ( 1%)   CLAUDE.md, rules, auto memory
  Messages         45.2k   (22%)   söhbətiniz, fayllar, loglar
  Free space      116.3k   (58%)

Bu, konkret versiyanın çıxışı yox, sxematik nümunədir: sətirlərin tərkibi və ekrandakı düzülüş Claude Code-un versiyasından, layihəyə nələrin qoşulduğundan asılıdır, pəncərənin ölçüsü isə modeldən. Amma mənzərə həmişə təxminən eynidir və buradan praktik nəticələr çıxarmaq olar:

• xidməti minimum - agentin təlimatları və daxili alətlərinin təsviri - həmişə var, buna təsir edə bilmirsiniz;
• hər qoşulmuş MCP serveri, heç istifadə etməsəniz belə, pəncərəyə ən azı öz alətlərinin siyahısını əlavə edir. "Qoy olsun" deyə qoşmaq hər sessiyada bunun əvəzini ödəmək deməkdir;
• böyümüş CLAUDE.md faylının əvəzini də hər işə salınmada yenidən ödəyirsiniz. Onu qısa saxlamaq üçün daha bir səbəb;
• iş zamanı, əsasən, yalnız bir sətir böyüyür - mesajlar. İzləməli olduğunuz da elə budur.

İş zamanı nələr toplanır

Sonra pəncərəni siz doldurursunuz - təkcə sözlərlə yox. Agentin oxuduğu və istəyinizlə əldə etdiyi hər şey kontekstə düşür:

Sorğunun özü ilə əldə edilən kontekstin həcmi bir-birindən çox fərqlənə bilər. "Bütün logu göstər" istəyi cəmi üç sözdür, cavabı isə minlərlə sətir tutur. Məhz buna görə böyük çıxış bəzən uzun sualdan daha çox zərər verir.

Buna görə də mənbələri konkret göstərməyə vərdiş edin. Yolun əvvəlindəki @ işarəsi faylı söhbətə əlavə edir, yolu yazarkən isə təkliflər çıxır: @src/reward-flow.js faylını oxu və xalların sayının harada təyin olunduğunu izah et. @ ilə qovluğa istinad etmək həmin qovluqdakı bütün faylların məzmununun yüklənməsi demək deyil: qovluğa keçid sadəcə faylların siyahısını verir. Sualınıza uyğun mənbə seçin. Fayla və qovluğa istinad arasındakı bu fərq faylları ötürmək barədə sənədlərdə təsvir olunub.

Bir xırda məqam da var. Sonra on rəqəmini özünüz əl ilə iyirmi ilə əvəz etsəniz, əvvəlki cavab öz-özünə yenilənməyəcək. Yeni nəticə istəməzdən əvvəl faylın indiki məzmununu oxumasını xahiş edin. Bir dəfə oxunmuş fayla istinad söhbətdəki köhnə mətni diskdəki faylın canlı surətinə çevirmir.

Yer tükənəndə

Pəncərə elastik deyil, amma sessiya da sözün ortasında kəsilmir. Pəncərə dolduqca Claude Code sıxılma aparır: ətraflı tarixçəni qısa xülasə ilə əvəzləyir və yer açır. Bu, avtomatik baş verir, vaxtı isə modeldən və tənzimləmələrdən asılıdır.

Sıxılmanı /compact əmri ilə özünüz də başlada bilərsiniz. Özünüz başladanda uyğun vaxtı seçirsiniz - məsələn, yeni böyük işə keçməzdən əvvəl - və xülasədə nəyin qalmalı olduğunu deyə bilərsiniz:

/compact Tapşırığın məqsədini və dəyişiklik sərhədlərini saxla,
ayrı handler olan rədd edilmiş variantı
və növbəti addımı: axtarış sahəsinin təmizlənməsini yoxlamaq.

Sıxılma ilə bağlı əsas məqam: pəncərədə söhbətin özü yox, xülasəsi qalır. Xülasəyə düşməyən detal pəncərədən çıxır; sıxılmadan sonra "axı iyirmi dəqiqə əvvəl razılaşmışdın" deyə mübahisə etməyin mənası yoxdur - lazım olan faktı fayldan yenidən tapmaq daha asandır. Layihənin təlimatları isə itmir: kökdəki CLAUDE.md yenidən yüklənir.

İkinci əmr olan /clear heç nəyi sıxmır. O, yeni söhbət açır: əvvəlki söhbət saxlanır və /resume vasitəsilə yenidən açılır, layihə faylları dəyişmir, layihə təlimatları isə həmişəki kimi yüklənir.

Seçim qaydası sadədir: tapşırıq eynidirsə - sıxın, fərqlidirsə - yeni söhbət açın. Hər əmrdən sonra söhbəti təmizləmək lazım deyil; eyni problemi araşdırarkən müşahidələr və dəqiqləşdirmələr sizin xeyrinizə işləyir. Yeni mövzuya keçməzdən əvvəl isə vacib nəticəni bir-iki sətirdə qeyd etmək faydalıdır: "mükafat src/reward-config.js-də təyin olunur, verilməsi isə src/reward-flow.js-dədir". Bu, bütün söhbəti yenidən yazmadan hara qayıtmalı olduğunuzu göstərir.

Pəncərədən daha qənaətlə necə istifadə etməli

Pəncərəni başlanğıcdan lazımsız məlumatla doldurmasanız, bu üç əmrin heç birinə tez-tez ehtiyac qalmayacaq. Ən faydalı vərdişlərdən bir neçəsi:

• Konkret soruşun. Qeyri-müəyyən sorğunu agent araşdırma kimi icra edir: artıq faylları oxuyur, variantları yoxlayır. Faylı və gözləntinizi dəqiq göstərmək həm yerə, həm vaxta qənaət edir.
• Hər şeyi olduğu kimi ötürməyin. Testin niyə uğursuz olduğunu anlamaq üçün bütün log yox, xətanın ətrafındakı sətirlər lazımdır.
• Layihə təlimatlarını qısa saxlayın. CLAUDE.md hər sessiyada yüklənir. Böyük arayış mətnlərini lazım olduqda oxunan ayrıca fayllarda saxlamaq daha yaxşıdır.
• Lazımsız MCP serverlərini söndürün. "Ehtiyat üçün" qoşulmuş server hər işə salınmada yer tutur, amma heç bir fayda vermir.
• Geniş araşdırmanı subagentə tapşırın. O, öz pəncərəsində işləyib xülasə qaytarır, oxuduğu onlarla fayl isə onun kontekstində qalır.

Yadda saxlamalı olduqlarınız

Kontekst - masanın üstünə qoyduğunuz məlumatlardır, "layihədə olan hər şey" deyil. Diskdəki fayl, tarixçədəki qeyd və cari pəncərədəki məlumatlar üç ayrı şeydir. Aralarındakı qarışıqlıq qəribə cavabların çoxunu izah edir.

Qalanı üç addımdan ibarətdir: /context ilə doluluğa baxın, @ vasitəsilə lazım olan mənbəni göstərin və söhbəti sıxmaq, yoxsa yenisinə başlamaq barədə vaxtında qərar verin. Vəziyyətə uyğun seçim edin - sıxılma lazım olan faylı oxumağı əvəz etmir, faylı ötürmək isə agentin mühakiməsini sizin əvəzinizə yoxlamır.