1. Dəyişənlərin elan olunması
Gəlin bir daha yadımıza salaq, dəyişənləri necə yaradılır. Dəyişən yaratmaq üçün belə bir komanda yazmaq lazımdır:
tip ad;
Nümunələr:
| Komanda | İzah |
|---|---|
|
s tipində dəyişən yaradılır. Belə dəyişən mətn saxlaya bilər. |
|
x tipində dəyişən yaradılır. Belə dəyişən tam ədədləri saxlaya bilər. |
|
a, b, c, d tipində dəyişənlər yaradılır. Bu dəyişənlər tam ədədləri saxlaya bilər. |
Eyni kod blokunda iki eyni adda dəyişən yaratmaq olmaz. Amma fərqli bloklarda olar. Bu, sanki fərqli evlərdə duran qutular kimidir. Kod blokları haqqında daha ətraflı növbəti mühazirələrdə danışacağıq.
Dəyişənin adı üçün də məhdudiyyətlər var. Bir tərəfdən, istənilən ad ola bilər, amma digər tərəfdən — adın içində boşluq, +, - və s. simvollar ola bilməz. Ən yaxşısı, dəyişən adında yalnız latın hərfləri və rəqəmlər istifadə etməkdir.
Bir də xatırladıram ki, C# dilində hansı hərfləri yazdığın fərq edir — böyük və ya kiçik. int a — bu, Int a ilə eyni deyil.
Yeri gəlmişkən, C#-da dəyişəni yaratmaqla yanaşı, ona dərhal dəyər vermək də olar. Bu, həm vaxt, həm də yerə qənaət edir:
| Kompakt kod | Soldakı kodun ekvivalent uzun kodu |
|---|---|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Belə daha yığcam və başadüşüləndir.
Artıq dəyişən yaratmaq məsələsini başa düşdüyümüzə görə, gəlin C# dilində ən çox istifadə olunan iki tip ilə tanış olaq. Bunlar int (tam ədədlər) və string (mətn/sətir) tipləridir.
2. int tipi
int tipində dəyişəndə tam ədədlər saxlamaq olar: 5, -10, 100500. Həmçinin int tipi üzərində müxtəlif arifmetik əməliyyatlar aparmaq olar: toplama, çıxma, vurma, bölmə və s. Nümunələr:
int x = 1; // x olacaq 1
int y = x*2; // y olacaq 2
int z = 5*y*y + 2*y + 3; // z olacaq 20+4+3, olacaq 27
int a = 5; // a olacaq 5
int b = 1; // b olacaq 1
int c = (a-b) * (a+b); // c olacaq 4*6, olacaq 24
int a = 64; // a olacaq 64
int b = a/8; // b olacaq 8
int c = b/4; // c olacaq 2
int d = c*3; // d olacaq 6
Əgər məktəbdə riyaziyyat dərsini buraxmamısansa, burada hər şey sənə aydın olmalıdır 🧐
3. string tipi
string tipi mətn sətirlərini saxlamağa imkan verir. C#-da mətn sətiri yazmaq üçün, mətnin hər iki tərəfində qoşa dırnaq işarəsi qoymaq lazımdır. Nümunə:
| Kod | İzah |
|---|---|
|
s Amigo mətnini saxlayacaq |
|
s 123 mətnini saxlayacaq |
|
s Bond 007 mətnini saxlayacaq |
Çətin deyil, düzdür? Əgər belədirsə, onda bir maraqlı fakt da var.
C#-da sətirləri plus işarəsi ilə — + — birləşdirmək olar. Nümunə:
string s1 = "Amigo" + " the best"; // s1 olacaq Amigo the best
string s2 = ""; // s2 olacaq boş sətir — heç bir simvol yoxdur
int x = 333;
string s3 = "Amigo" + x; // s3 olacaq Amigo333
Axırıncı nümunəyə fikir ver: biz sətir və ədəd topladıq. Burada da hər şey sadədir: ədəd avtomatik sətirə çevriləcək, sonra iki sətir birləşəcək. Sətir və ədəd topladıqda nəticə həmişə sətir olur.
4. Dəyişəni ekrana çıxarmaq
Hər şey çox aydındır və sadədir. Bəlkə də, artıq təxmin edirsən ki, dəyişəni ekrana çıxarmaq üçün hansı komanda istifadə olunur?
Əslində hər şey sadədir. Ekrana nəsə çıxarmaq üçün Console.WriteLine() komandasından istifadə edirik və parametr kimi çıxarmaq istədiyimizi ora veririk.
Console.WriteLine("Amigo"); // Amigo
Console.WriteLine("Ami" + "go"); // Amigo
string s1 = "Amigo";
Console.WriteLine(s1); // Amigo
string s2 = "Am";
Console.WriteLine(s2 + "igo"); // Amigo
Ümid edirəm, indi bir az daha aydın oldu. Düz başa düşmüsən, ya yox, indi yoxlayaq. Praktika — həqiqətin meyarıdır: yalnız praktika ilə hər şeyi yaxşı başa düşüb-düşmədiyini yoxlamaq olar.
5. Dəyişəni ekrana çıxarmağın ən cool yolu
Son vaxtlar C#-da dəyişənləri ekrana çıxarmağın yeni cool yolu peyda olub. Dəyişən adlarını birbaşa mətnin içində yaza bilərik və C# onların dəyərlərini birbaşa ortada əvəz edəcək.
Bunun üçün ilk qoşa dırnaqdan əvvəl $ işarəsi yazmaq lazımdır vəssalam. Nümunə:
string name = "Alex";
int age = 25;
Console.WriteLine($"Mənim adım {name}. Mənim {age} yaşım var."); // Mənim adım Alex. Mənim 25 yaşım var.
Dollar işarəsini sətirdən (dırnaqlardan) əvvəl qoyuruq və sətirin içində dəyişən adlarını fiqurlu mötərizədə yazırıq. Vəssalam. Bu, elə bil magiyadır. Müqayisə et:
string name = "Alex";
int age = 25;
//klassik yol
Console.WriteLine("Mənim adım " + name + ". Mənim " + age + " yaşım var.");
//cool yol
Console.WriteLine($"Mənim adım {name}. Mənim {age} yaşım var.");
CodeGym-də sən C#-ın ən yeni versiyasını öyrənirsən, ona görə də bütün cool şeylər dərhal əlçatandır. Zövq al! 😎
GO TO FULL VERSION