1. System.out.println əmri ilə tanışlıq
İndi-indi ilk Java proqramınızı yazıb ekrana ilk mesajı çıxardınız. Sizi bunun üçün təbrik edirəm. Gəlin dayanmayaq...
Java-da istənilən proqram əmrlərdən ibarətdir. Əmrlər müxtəlif olur. Java dilində hər vəziyyət üçün əmrlər var. Hər bir əmr müəyyən bir hərəkəti təsvir edir. Hər bir əmrin sonunda nöqtəli vergül qoyulur.
Nümunə əmrlər:
| Əmr | Təsviri (nə edir) |
|---|---|
|
Ekrana rəqəmi çıxarır: |
|
Ekrana yazını çıxarır: |
|
Ekrana yazını çıxarır: |
Əslində bu təkcə bir əmrdir — System.out.println. Dəyirmi mötərizələr içində isə ona parametrlər ötürülür. Parametrlərin dəyərlərindən asılı olaraq eyni əmr müxtəlif hərəkətlər yerinə yetirə bilər. Bu çox rahatdır.
Böyük-kiçik hərf önəmlidir
Java-da hərf ölçüsü önəmlidir: əmrlərin böyük və ya kiçik hərflə yazılması vacibdir. System.out.println() işləyəcək, amma system.out.println() — işləməyəcək. Əmri yanlış böyük/kiçik hərflərlə yazsanız, Java onu tanımayacaq və nəticədə icra etməyəcək. Diqqətli olun.
Qoşa dırnaq işarələri
Ekrana mətn çıxarmaq istəyirsinizsə, onu hər iki tərəfindən qoşa dırnaq işarələri ilə qeyd etmək lazımdır.
Tək dırnaq belə görünür ', qoşa isə belə ". Qoşa dırnaq iki tək dırnaq deyil — qarışdırmayın.
Qoşa — bu, Enter düyməsinin yanında olandır. Onun üzərində adətən kiril hərfi "E" olur.
2. System.out.print əmri ilə tanışlıq
System.out.println() əmrinə bənzəyən başqa bir əmr də var və o, System.out.print() adlanır.
System.out.println() əmri ekrana mətn çıxarır və ondan sonra kursoru növbəti sətrə keçirir, sanki Enter basılır. Beləliklə, növbəti System.out.println() əmri artıq növbəti sətirdə mətn çıxaracaq. Ondan sonrakı — daha növbəti sətirdə və s.
System.out.println() əmrindən fərqli olaraq, System.out.print() mətndən sonra Enter əlavə etmir. Buna görə də bir neçə System.out.print() əmri ilə çıxarılan mətn bir sətirdə davam edəcək.
Nümunə 1:System.out.print("Amigo");
System.out.println("The");
System.out.print("Best");
Ekrana belə çıxaracaq:
AmigoThe
Best
System.out.print("Amigo");
System.out.print("The");
System.out.print("Best");
Ekrana belə çıxaracaq:
AmigoTheBest
Mətnin tək sətirdə çıxmasını istəyirsinizsə, print() əmrindən, bir neçə sətirdə çıxmasını istəyirsinizsə — println() əmrindən istifadə edin. Hər şey sadədir.
3. System.out.println əmrini izah edək
Az da olsa ingilis dili bilirsinizsə, proqramlaşdırmanı öyrənmək sizə xeyli asan olacaq. Java-da bir çox əmrin adı onların gördüyü işlə birbaşa əlaqəlidir.
Məsələn, println — bu, print + line — “sətir çap et” deməkdir. print sözünü yəqin hamı tanıyır, niyə məhz sətir olduğunu isə indi izah edəcəyəm. Ekrandakı mətnin hər sətri sətir adlanır. Odur ki, sətir yazmaq — mətn sətirini çıxarmaq deməkdir.
System.out isə mətni ekrana çıxaran xüsusi sistem obyektidir. Ona həm də konsol deyilir. Konsol proqramla insanın qarşılıqlı əlaqəsinin ən geniş yayılmış üsullarından biridir. İstifadəçi klaviatura ilə proqrama əmrlər yazanda, o isə cavab olaraq ekrana mətn çıxaranda, proqramçılar deyir ki, proqram konsolla işləyir.
Başqa sözlə, konsolla iş — klaviatura ilə məlumatın daxil edilməsi və mətnin ekrana çıxarılmasıdır. Gələcəkdə eşitsəniz ki, proqram nəyisə konsola çıxardı, bu sadəcə o deməkdir ki, mətn ekrana çıxarıldı.
Beləliklə, System.out.println — əslində “Ey, konsol, mənə bir sətir mətn çap et” deməkdir.
4. Müxtəlif məlumatların çıxış nümunələri
Gəlin konsolda çıxışla bir az oynayaq. Ən sadəsindən başlayaq və tədricən çətinləşdirək:
Rəqəmlərin çıxarılması
System.out.println(1001);
System.out.println(-15);
Mətnin çıxarılması
System.out.println("Proqramlaşdırma — əladır!");
System.out.println("Zarafat etdik, indi isə — kod yazırıq.");
Birdən bir neçə dəyərin çıxarılması
Hiylə: sətrləri + işarəsi ilə birləşdirmək olar. Bunu daha düzgün birləşdirmə adlandırmaq olar:
System.out.println("Mənim yaşım: " + 28);
Ekrana belə çıxaracaq:
Mənim yaşım: 28
Həmçinin ard-arda bir neçə sətiri birləşdirmək olar:
System.out.println("Hazırda " + 2025 + "-ci ildir.");
Ekrana belə çıxaracaq:
Hazırda 2025-ci ildir.
5. System.out.println istifadə edərkən əsas səhvlər
Yeni başlayanlar tez-tez eyni “tələyə” düşürlər. “Java-da 1001 səhv” kitabının qəhrəmanına çevrilməməyiniz üçün, burada geniş yayılmış səhvlərin siyahısı və onlardan necə qaçmaq barədə məsləhətlər var.
Səhv 1. Sətir bağlanmayıb — ikinci dırnaq unudulub:
System.out.println("Ay, dırnağı açdıq və bağlamağı unutduq);
Bu zaman kompilyator etiraz edəcək: "unclosed string literal" — sətirləri bağlayın!
Səhv 2. Nöqtəli vergül yoxdur
System.out.println("Sonda ; yoxdur")
Amma Java amansızdır. Düzəldin — sətirin sonuna nöqtəli vergül əlavə edin.
Səhv 3. Yanlış dırnaqlardan istifadə
System.out.println(‘Xəta’); // düzgün deyil!
System.out.println('Xəta'); // bu da düzgün deyil!
Sətirlər üçün həmişə standart qoşa dırnaqlardan istifadə edirik — bax, bunlardan: ".
GO TO FULL VERSION