1. JDK (Java Development Kit) nədir
JDK — bu, Java tərtibatçısı üçün İsveçrə bıçağı kimidir. Java proqramlarını yaratmaq, kompilyasiya və işə salmaq üçün lazım olan hər şey onun tərkibinə daxildir:
JDK tərkibinə JRE + Java tərtibatçıları üçün alətlər daxildir.
JRE tərkibinə JVM + standart Java kitabxanaları toplusu daxildir.
JVM — bu, Java virtual maşını-dır.
Niyə aktual JDK versiyasından (məsələn, Java 25) istifadə etmək vacibdir?
Java çox sürətlə inkişaf edir. Yeni versiyalar təkcə yeni xüsusiyyətlər gətirmir, həm də təhlükəsizliyi, məhsuldarlığı və müasir kitabxanalarla uyğunluğu artırır. Əgər Java 8 üzərində öyrənsəniz, qəfil iPhone-la rastlaşan dinozavr kimi vəziyyətdə qala bilərsiniz.
2. JDK-nın yüklənməsi və quraşdırılması
Bir neçə rəsmi mənbə var:
Bu kurs çərçivəsində biz JDK-ni əvvəlcədən yükləməyəcəyik. Bu işi IntelliJ IDEA-ya həvalə edəcəyik və JDK-ni onun interfeysindən iki kliklə quraşdıracağıq.
Quraşdırma avtomatik olsa da, IntelliJ IDEA yenə də hansı distribütivə üstünlük verdiyimizi soruşacaq. Kursumuz üçün Amazon Corretto-nu seçəcəyik. Bu, qeydiyyat tələb etməyən, Amazon tərəfindən stabil dəstəklənən pulsuz yığımdır və ən əsası, quraşdırma yolunda kiril simvolları olduqda da düzgün işləyir.
3. IntelliJ IDEA-nın yüklənməsi və quraşdırılması
JetBrains-in rəsmi saytı:
https://www.jetbrains.com/idea/download/
Yükləmə səhifəsində sayt sizin OS və prosessor arxitekturanızı avtomatik müəyyən edəcək. Lazım gələrsə onu əl ilə seçə bilərsiniz.
Əvvəllər tərtibatçılar ödənişli (Ultimate) və pulsuz (Community Edition) versiyalar arasında seçim etməli idilər, lakin 2025.3 versiyasından etibarən IntelliJ IDEA vahid məhsula çevrilib.
İndi hər şey sadədir: siz Java inkişafı üçün lazım olan hər şeyin pulsuz və məhdudiyyətsiz olduğu bir proqram yükləyirsiniz. Əgər sizə ödənişli paketdən (Ultimate) funksiyalar lazım olarsa, onu birbaşa daxildə aktivləşdirə bilərsiniz (30 günlük sınaq müddəti var), lakin kursumuz üçün buna heç bir ehtiyac yoxdur.
Bonus! Yeni vahid versiyada əvvəllər yalnız Ultimate-də olan funksiyalar da pulsuz olub. İndi sizə verilənlər bazası ilə işləmək üçün alətlər və heç bir əlavə ödəniş olmadan baza Spring dəstəyi açıqdır.
Windows-da IntelliJ IDEA-nın quraşdırılması
- Saytdan
.exequraşdırıcısını yükləyin. Vacibdir: öz prosessor arxitekturanızı seçin. - Faylı işə salın, quraşdırma qovluğunu seçin.
- Komponentlərin seçimi mərhələsində masaüstünə qısa yol və .java faylları ilə assosiasiya əlavə edə bilərsiniz)
- Quraşdırma bitənədək gözləyin və IDEA-nı işə salın.
macOS-da IntelliJ IDEA-nın quraşdırılması
.dmgfaylını yükləyin. Vacibdir: prosessor arxitekturanızı seçin — Intel və ya Apple Silicon- Onu açın və IntelliJ IDEA nişanını Applications qovluğuna sürükləyin.
- IDEA-nı işə salın
Linux-da IntelliJ IDEA-nın quraşdırılması
.tar.gzarxivini yükləyin.- Arxivi uyğun yerə açın, məsələn,
~/programs/idea. binqovluğuna keçin və skripti işə salın:./idea.sh- Rahatlıq üçün masaüstündə və ya tətbiqlər menyusunda qısa yol yarada bilərsiniz.
4. IntelliJ IDEA-nın işə salınması
Quraşdırmadan sonra IntelliJ IDEA əvvəlki versiyalardan ayarları import etməyi təklif edəcək. Əgər yeni başlayansınızsa — Skip import seçin.
Projects vərəqi
Bundan sonra IntelliJ IDEA-nın qarşılama pəncərəsini görəcəksiniz.
- New Project sıfırdan yeni layihə yaratmaq üçün istifadə olunur.
- Open kompüterinizdə artıq mövcud olan layihəni açmağa imkan verir.
- Clone Repository (və ya Get from VCS) uzaq repozitoriyadan, məsələn, GitHub-dan layihəni klonlamağa imkan verir.
Customize vərəqi
Burada siz IDE-ni sizin üçün maksimal rahat olacaq şəkildə qura bilərsiniz.
- Theme: rəng sxemini seçməyə imkan verir. Gözlərin daha az yorulduğu sxemi seçin.
- IDE font: bütün interfeysin şrift ölçüsünü dəyişmək olar.
- Language: ingilis dilini saxlayın. Bütün texniki sənədlər və forumlar ingiliscədir.
Qalan ayarları hələlik standart olaraq saxlaya bilərsiniz. Onlara istənilən vaxt sonra File -> Settings və ya macOS-da IntelliJ IDEA -> Preferences vasitəsilə qayıda bilərsiniz.
Beləliklə, görünüşü sazladıq və əsas hərəkətləri başa düşdük. İndi ilk layihəmizi yaratmağa hazırıq.
GO TO FULL VERSION