İnkişaf etmiş switch-ifadələri

1. switch-də nə yenidir

Əgər Java-nı 14-dən əvvəlki versiyalarda yazmısınızsa, switch təxminən belə görünürdü:

switch (day) 
{
    case MONDAY:
        System.out.println("Həftənin başlanğıcı!");
        break;
    case FRIDAY:
        System.out.println("Cümə, yaşasın!");
        break;
    default:
        System.out.println("Adi gün.");
        break;
}

Elə də pis deyil, ancaq:

• break-i unutmaq olmaz (əks halda növbəti case-ə «düşərik» — fall-through).
• Çox təkrarlanan kod var.
• Dəyər qaytarmaq istəsəniz, əvvəlcədən dəyişən elan etməli və hər bir case daxilində ona dəyər təyin etməlisiniz.

Java 14+ dedi: bəsdir! switch-i daha rahat və müasir etmək vaxtıdır.

Əsas yeniliklər:

• Switch artıq ifadədir, təkcə operator deyil — indi dəyər qaytara bilir.
• İki nöqtə və break əvəzinə oxlu yeni sintaksis ->.
• Eyni məntiq üçün bir neçə case vergüllə birləşdirilə bilər.
• Kompilyator bütün variantların emal olunduğunu yoxlayır (xüsusilə enum ilə).
• “Fall-through” riski yoxdur — bu artıq yalnız açıq şəkildə mümkündür.

2. switch-ifadəsinin sintaksisi

switch (znachenie)
{
   case A, B -> rezul’tat1;
   case C -> {
      // bir neçə əməliyyat
      yield rezul’tat2;
   }
   default -> rezul’tatPoUmolchaniyu;
}

Baza nümunə

Gəlin birbaşa işə keçək. İndi switch-dən dəyəri belə qaytarmaq olar:

DayOfWeek day = DayOfWeek.MONDAY;

String message = switch (day) 
{
    case MONDAY, FRIDAY, SUNDAY -> "Qısa həftə və ya istirahət günü!";
    case TUESDAY                -> "Çərşənbə axşamı — ağır gündür.";
    case WEDNESDAY, THURSDAY    -> "Həftənin ortası!";
    case SATURDAY               -> "Yaşasın, şənbə!";
    // Mütləq default olmalıdır, əgər bütün variantlar emal olunmayıbsa
    default                     -> "Qəribə bir gündür...";
};

System.out.println(message);

Burada nə baş verir:

• switch (day) — dəyər qaytaran ifadədir.
• Oxdan sonra -> həmin case üçün nəticə göstərilir.
• Bir neçə case vergüllə birləşdirilə bilər.
• Heç bir break yoxdur — Java budağın harada bitdiyini özü bilir.
• Nəticəni dərhal message dəyişəninə mənimsətmək olar.

Rəqəmlərlə nümunə

int code = 404;
String result = switch (code) 
{
    case 200 -> "OK";
    case 400, 404 -> "Müştəri xətası";
    case 500 -> "Server xətası";
    default -> "Naməlum kod";
};
System.out.println(result);

Sətirlərlə nümunə

String command = "start";
String status = switch (command) 
{
    case "start" -> "Başlatma!";
    case "stop" -> "Dayanma!";
    case "pause" -> "Fasilə...";
    default -> "Naməlum əmr";
};
System.out.println(status);

yield ilə blokdan istifadə

Bəzən bir case üçün bir neçə əməliyyat icra etmək istəyirsiniz (məsələn, nəsə mürəkkəb hesablanır və ya loq yazılır). Bunun üçün { ... } bloku və yield açar sözündən istifadə etmək olar:

int n = 7;
String parity = switch (n % 2) 
{
    case 0 -> "Cüt";
    case 1 -> 
    {
        System.out.println("Tək ədəd aşkarlandı: " + n);
        yield "Tək";
    }
    default -> "Nəsə qəribədir";
};
System.out.println(parity);

Vacibdir: blok daxilində həmin case üçün dəyəri qaytaran yield mütləq olmalıdır.

3. Yeni sintaksisin üstünlükləri

break-ə ehtiyac yoxdur

Klassik switch-də unudulmuş break ağrı və müəmmalı bug-ların mənbəyidir. Yeni sintaksisdə break ümumiyyətlə lazım deyil: hər budaq avtomatik tamamlanır.

Kompilyator bütün variantların emalını yoxlayır

Əgər enum istifadə edirsinizsə və bütün dəyərləri emal etməmisinizsə — kompilyator default olmadan layihəni yığmağa icazə verməyəcək. Bu, kodu daha etibarlı edir.

“Fall-through” yoxdur

Klassik switch-də əgər break unudularsa, icra növbəti case-ə “düşür”. Yeni sintaksisdə bu mümkün deyil (yalnız siz blokdan istifadə edib açıq şəkildə break yazsanız — amma burada o da lazım deyil).

Kod daha yığcam və oxunaqlıdır

Özünüz müqayisə edin:

Əvvəl:

String result;
switch (status) {
    case "OK":
        result = "Hər şey yaxşıdır";
        break;
    case "ERROR":
        result = "Xəta";
        break;
    default:
        result = "Naməlumdur";
        break;
}

Sonra:

String result = switch (status) {
    case "OK" -> "Hər şey yaxşıdır";
    case "ERROR" -> "Xəta";
    default -> "Naməlumdur";
};

Bir neçə case — bir məntiq

case MONDAY, FRIDAY, SUNDAY -> "İstirahət və ya qısa iş günü!";

4. Klassik switch ilə müqayisə

5. enum və sətirlərlə uyğunluq

enum ilə nümunə

Tutaq ki, belə bir enum var:

enum DayOfWeek 
{
    MONDAY, TUESDAY, WEDNESDAY, THURSDAY, FRIDAY, SATURDAY, SUNDAY
}

Onu yeni switch-də istifadə edək:

DayOfWeek today = DayOfWeek.WEDNESDAY;

String mood = switch (today) 
{
    case MONDAY -> "Yuxudan durmaq çətindir...";
    case FRIDAY -> "Tezliklə istirahətdir!";
    case SATURDAY, SUNDAY -> "Yaşasın, istirahət!";
    default -> "İş günüdür.";
};
System.out.println(mood);

String ilə nümunə

String season = "summer";
String activity = switch (season) 
{
    case "winter" -> "Konki sürmək";
    case "summer" -> "Göldə üzmək";
    case "autumn" -> "Göbələk yığmaq";
    case "spring" -> "Quşların nəğməsini dinləmək";
    default -> "Naməlum fəsil";
};
System.out.println(activity);

6. Köhnə switch-i yeni üsluba keçirmək

Əvvəl:

int day = 3;
String dayName;
switch (day) 
{
    case 1:
        dayName = "Bazar ertəsi";
        break;
    case 2:
        dayName = "Çərşənbə axşamı";
        break;
    case 3:
        dayName = "Çərşənbə";
        break;
    default:
        dayName = "Naməlum gün";
        break;
}
System.out.println(dayName);

Sonra:

int day = 3;
String dayName = switch (day) 
{
    case 1 -> "Bazar ertəsi";
    case 2 -> "Çərşənbə axşamı";
    case 3 -> "Çərşənbə";
    default -> "Naməlum gün";
};
System.out.println(dayName);

Daha bir nümunə: bir neçə case — bir məntiq

int score = 5;
String grade = switch (score) 
{
    case 5, 6, 7 -> "Yaxşı";
    case 8, 9, 10 -> "Əla";
    default -> "Daha çox çalışmaq lazımdır";
};
System.out.println(grade);

7. Tipik səhvlər və xüsusiyyətlər

Səhv №1: bütün variantlar emal olunmayıbsa, default-un olmaması. Əgər int və ya String kimi sadalanan case-lərdən kənar dəyərlərə malik ola bilən tiplərlə switch-ifadəsi istifadə edirsinizsə, kompilyator default tələb edəcək. enum üçün də, bütün dəyərlər emal olunmayıbsa, default mütləqdir.

Səhv №2: blokda yield unudulub. Əgər case üçün fiqurlu mötərizələrdən istifadə edirsinizsə (bir neçə əməliyyat yerinə yetirilməlidir), yield-i unutmayın — onsuz kompilyator belə bir səhv verəcək: "Missing yield statement".

Səhv №3: tiplərin uyğunsuzluğu. Bütün switch-ifadə budaqları eyni tipdə dəyərlər qaytarmalıdır; əks halda kompilyator koda icazə verməyəcək.

Səhv №4: case dəyərlərinin təkrarı. Eyni case-i iki dəfə göstərmək olmaz — kompilyator dərhal səhv barədə xəbər verəcək.

1

Sorğu/viktorina

, səviyyə, dərs

Əlçatan deyil

Konstantlar, enum və switch

Konstantlar, enum və switch

Açıq