İT sənayesi və siz

1. İnformasiya əsri

Təbrik edirəm! Siz informasiya əsrində yaşayırsınız. 😎 Bu hamı üçün aydındır və göz qabağındadır. Amma bu nə deməkdir? Bu fakt hansı imkanlar və perspektivlər vəd edir? Gəlin bir az geriyə boylanaq...

20-ci əsr sənaye əsri idi. 🏭 Bütün ölkələrdə minlərlə zavod və fabrika tikilirdi, elektrik stansiyaları və AES-lər inşa olunurdu. İnsan ilk dəfə kosmosa uçdu, Marsa ilk Mars roverləri göndərildi…

Ən böyük şirkətlər istehsal və elektronika ilə məşğul idi. Yaponiya 80-ci illərdə ÜDM üzrə az qala ABŞ-ı ötüb, dünyanın ən böyük iqtisadiyyatına çevriləcəkdi. Və yapon avtomobilləri, elektronika, gəmilər, telefonlar və hətta oyun konsolları(!) dünyanın ən yaxşıları sayılırdı.

Ən böyük sərvətlər və şirkətlər istehsal sahəsində yaranırdı. General Motors, Toyota, Volkswagen: əgər “sənaye”də işləyirdinsə, əla karyera və gözəl perspektivlərin var idi.

Kosmos, raketlər və texnoloji sinqulyarlıq çox yaxın görünürdü! Elə bilirdin ki, bir az da keçsə, uça bilən avtomobillər peyda olacaq, insan Marsa enəcək və ən yavaş təyyarə belə səsdən sürətli olacaq. Amma bunların heç biri baş vermədi. Nəsə səhv getdi.

Yaponiya “nömrə bir” iqtisadiyyata çevrilmədi. Aya enişdən bəri artıq 50 (!) ildən çox keçməsinə baxmayaraq, Marsa hələ heç kim enmədi. Kommersiya təyyarələri getdikcə daha yavaş uçur. Uçan avtomobilləri də səmada görmürük. Bəs nə baş verdi?

2. İnformasiya inqilabı

XX əsrin 80-ci illərində fərdi kompüterlər inqilabı baş verdi, 90-cı illərdə isə internet (web) yarandı. Və dünya dəyişdi həmişəlik.

Əvvəlcə internetə geek-lər köçdü, sonra gənclər, indi isə hətta 80 yaşlı nənə də yayda suyun kəsilməsi cədvəlini internetdə izləyir 🤦‍♂️. İndi internetdə yalnız hər şey yox, ümumiyyətlə hər şey! baş verir! İnsanlar orada oxuyur, işləyir, dincəlir, tanış olurlar. Məsələn, ABŞ-da evli cütlüklərin 60%-i internetdə tanış olub.

Əgər siz cütlük tapmaq istəyirsiniz — internetə gedin, iş tapmaq istəyirsiniz — internetə gedin, oxumaq istəyirsiniz — internetə gedin. Ölmək hələ offline mümkündür, amma brauzer tarixçəsini silməyi unutmayın! :)

Time jurnalında 10 il əvvəl belə yazmışdılar: “Əgər internetdə yoxsunuzsa, deməli, siz mövcud deyilsiniz”. Və bu, 10 il əvvəl idi, hələ pandemiyadan əvvəl! (Bilmirəm, siz bu mətni nə vaxt oxuyursunuz, bəlkə daha yaxşı olardı yazsaydıq: Birinci Pandemiyadan əvvəl?!) 😅

3. 21-ci əsrdə İT şirkətləri

10 il əvvəl dünyada 5 ən böyük İT şirkəti var idi: Microsoft, Google, Facebook, Apple və Amazon. Bu gün isə bu, sadəcə dünyanın 5 ən böyük şirkətidir. İT şirkətləri indi ən böyük və ən bahalıdır. Və bunun səbəbi odur ki, onların milyonlarla yox, milyardlarla! müştərisi var.

Bu şirkətlərin məhsullarından milyardlarla insan istifadə edir. Əgər bir milyard müştəri ayda $10 gətirsə, olduqca ciddi məbləğ alınar. Elə buna görə İT şirkətləri sadəcə çox yox, çox-çox baha dəyərlənir 💰

Onlar milyardlarla yox, trilyonlarla dollar dəyərindədir.

Təsəvvür edin, dəyəri bir milyard dollar olan bir şirkət var. Bu çoxdur? Bəli. Bəs şirkət 10 milyard dollar dəyərindədirsə? Bu artıq çox böyükdür. Yüz milyard? Nəhəng məbləğ.

Bu məqalə yazılan anda Nvidia-nın dəyəri 4 trilyon dollar idi. Bu, 4 min milyard dollardır.

• Nvidia — 4 035 milyard
• Microsoft — 3 742 milyard
• Apple — 3 190 milyard
• Amazon — 2 410 milyard
• Google — 2 204 milyard

Google öz “kasıb” beşinci yerində cəmi 2200 milyard dollar dəyərindədir. Və siz hələ də İT-yə getmək istəmirsiniz? 🚀

Yeri gəlmişkən, bir çox İT şirkəti maaşdan əlavə əməkdaşlarına səhmlərlə də ödəyir. Məsələn, Amazon Senior Software Engineer-ə ildə $200k maaş verə bilər. Və əlavə $100k səhmlərlə. 3 ildən sonra bu səhm(lər) artıq $300k dəyərində olur və nəticədə Amazon-da proqramçı işləyərək ildə $500k-a qədər qazana bilərsiniz. Və siz hələ də proqramçı olmaq istəmirsiniz?

İnternet şirkətləri çox sürətlə böyüyür, çünki onların yeni filiallar açmasına ehtiyac yoxdur — hər şey internetdə baş verir. Uber-in bir dənə də avtomobili yoxdur, amma dəyəri $195 milyarddır. AirBnB mənzillərə sahib deyil, amma $105 milyard dəyərindədir. Booking otellərə sahib deyil, amma $183 milyard dəyərindədir. Uşaqlar, İT-yə gəlin: əla mühit, möhtəşəm perspektivlər. 😇