1. Məhsul yönümlü şirkətlər
İT sənayesində çoxlu müxtəlif şirkət var və dəqiq sərhədlər yoxdur. Böyük şirkətlər çox müxtəlif işlərlə məşğul olurlar; bəziləri tam olaraq İT-dir, digərləri isə qətiyyən İT deyil. Bir şirkət gəlirinin böyük hissəsini İT məhsullarından əldə edirsə, İT şirkəti sayılır. Yaxud sadəcə bir neçə böyük, tanınmış İT məhsuluna sahibdirsə.
İT sahəsində hər il minlərlə şirkət yaranır, böyüyür və (etiraf edək) məhv olur. Təsisçilərin məqsədi — şirkətin ölməməsi, əksinə kifayət qədər böyüməsi və səhmlərinin birjada alınıb-satılmasıdır. Bəs bu nəyə lazımdır?
Əgər şirkət IPO keçiribsə (birjaya çıxıbsa), təsisçilər səhmləri satmayıb (və böyük vergilər ödəməyib), məsələn, səhmləri girov qoyaraq kredit götürə bilərlər və səhmlər yenə özlərində qalar. Yaxud əməkdaşlara maaşın bir hissəsini pulla, digər hissəsini isə səhmlərlə ödəmək olar.
Əla nəticələrə görə yüksək rəhbərliyi səhmlərlə mükafatlandırmaq olar. Hətta rəqibləri də səhmlər qarşılığında almaq olar — təhlükəli, amma hələ kiçik rəqibləri ələ keçirməyin çox sərfəli yoludur. İşçilər üçün də maaşı səhm şəklində almaq çox sərfəlidir. Birincisi, bu, vergilərə qənaətdir, ikincisi, çox varlı olmaq mümkündür.
2. Müasir İT məhsulları
İT şirkətləri investorların pulu hesabına sürətlə böyüyür. Ümumiyyətlə, investorlar şirkətlərin sürətlə böyüməsini sevirlər. «Hətta pul qazanmasanız da olar — sadəcə böyüyün» ©. «100 milyon istifadəçi toplayın, sonra onlardan necə pul qazanacağımızı həll edərik».
Belə deyirlər: «İnsan + texnologiya texnologiyasız insanı məğlub edər», «Biznesmen + investisiya isə investisiyasız biznesmeni məğlub edər». Əsas olan — böyümədir. Çox sürətli böyümə.
3. Müasir inkişaf
Şirkətlər sürətlə böyüməlidir, məhsullar — sürətlə istifadəçi toplamalıdır, bəs komanda? Komanda məhsula daim yeni funksiyalar əlavə etməlidir.
50 il əvvəl, proqram təminatının hazırlanması yeni-yeni formalaşanda, ona tikinti kimi yanaşırdılar. Əvvəlcə tələblərin qiymətləndirilməsi mərhələsi, sonra layihələndirmə, sonra isə işləmə, test və yalnız bundan sonra məhsul müştərilərə təqdim olunurdu. İnkişafın başlanğıcından ilk müştəriyə qədər 5 il keçə bilərdi. İndi isə hər şey başqadır.
Müasir inkişaf — daimi eksperimentlərdir. Böyük şirkətlər yeni funksiyaları davamlı olaraq test edirlər. Məhsulların yeni versiyaları hər ay, hər həftə, hətta hər gün çıxır.
Hamını Facebook geridə qoyub: o, hər gün onlarla yeni «funksiya» buraxır. Belə funksiyaların hər biri əvvəlcə istifadəçilərin 1%-nə göstərilir, sonra onların reaksiyası avtomatik olaraq öyrənilir. İstifadəçilərə funksiya xoş gələrsə, onu artıq 10%-ə göstərirlər və s.
Əlbəttə, yeni funksiyaların əlavə edilməsinə bu cür yanaşma əvvəlki dövrlə müqayisədə proqram təminatının hazırlanmasına tamamilə başqa cür yanaşma tələb edir.
GO TO FULL VERSION