İT məhsulunun hazırlanması

1. Bir az tarixçə

90-cı illərdə İnternet inqilabı yeni başlayanda, internet xidmətlərini necə düzgün hazırlamaq lazım olduğunu heç kim bilmirdi. Onların bütün xüsusiyyətləri dərhal istifadəçilərə əlçatan olurdu ki, bu da yanaşmanı klassik proqram təminatı inkişafından ciddi şəkildə fərqləndirirdi.

Həmin dövrün ən böyük axtarış sistemi olan Yahoo şirkəti yeni yol seçərək Hollivuddan bir yanaşmanı götürməyə qərar verdi — hətta onların menecerləri “prodüser” adlanırdı :) Təəccüblü deyil ki, onlarda heç nə alınmadı 🤷‍♂️

İnternet inqilabından bəri proqram təminatının hazırlanmasının onlarla müxtəlif üsulu sınaqdan keçirildi və indi vəziyyət sabitləşib. Standart vəzifələri olan standart rollar, standart proseslər və standart proqram təminatı mövcuddur.

Təhsil prosesində müasir İT şirkətlərində, müasir inkişaf vasitələri ilə işləmək üçün bilməli olduğunuz hər şeyi öyrənəcəksiniz. 🎓

2. Məhsul komandası

Tipik inkişaf komandası aşağıdakılardan ibarətdir:

• Məhsulda hansı funksiyalar və xüsusiyyətlər olacağını müəyyən edən insanlar
  • Product Owner
  • Business Analyst
• Məhsulun necə görünəcəyini müəyyən edən insanlar
  • UI Designer
  • UX Designer
• Bütün bunları həyata keçirən tərtibatçılar
  • Software Architect
  • Backend Developer
  • Frontend Developer
  • Mobile Developer
• Məhsulun keyfiyyətli işləməsinə cavabdeh olan insanlar
  • QA Automation
  • DevOps

Product Owner proqram təminatının hazırlanmasında əsas rol oynayır: məhsulu idarə edir və inkişaf komandasının ən vacib tapşırıqların icrasına fokuslanmasını təmin edir. O, məhsulun vizyonunu müəyyənləşdirir, tapşırıq siyahısını (backlog) tərtib edir və prioritetləşdirir ki, hər bir inkişaf mərhələsi biznes məqsədlərinə və istifadəçi tələblərinə mümkün qədər uyğun olsun.

UX Designer məhsulun rahat və effektiv interfeysinin yaradılması ilə məşğul olur ki, buna istifadəçi ehtiyaclarının araşdırılması, prototiplərin hazırlanması və interfeyslərin test edilməsi daxildir. Bu iş istifadəçinin məhsulla qarşılıqlı əlaqəsini yaxşılaşdırmağa, onu maksimum dərəcədə anlaşılan və rahat etməyə yönəlib.

DevOps mütəxəssisləri proqram təminatının hazırlanması və onun əməliyyat idarəetməsi proseslərini optimallaşdırır ki, məhsul yeniləmələrinin buraxılışını sürətləndirmək və sadələşdirmək mümkün olsun. Onların işi testin, yerləşdirmənin və sistemlərin monitorinqinin avtomatlaşdırılmasını, eləcə də infrastrukturun qurulmasını və fasiləsiz inteqrasiya və çatdırılmanın (CI/CD) təmin edilməsini əhatə edir.

3. İnkişaf komandası

Birbaşa inkişafı proqramçılar həyata keçirir. Onları təxmini olaraq 5 kateqoriyaya bölmək olar:

• Software Architect
• Backend Developer
• Frontend Developer
• Mobile Developer
• Database Administrator

Rollar və onların məzmunu komandanın ölçüsündən və məhsulun spesifikasiyasından asılı olaraq dəyişə bilər, lakin ümumi mənzərə təxminən belədir:

• 🏗️ Software Architect: proqram sistemlərinin mürəkkəb arxitekturasının layihələndirilməsinə görə məsuliyyət daşıyır. Arxitekt texniki infrastrukturu hazırlayır, proqram məhsulunun müxtəlif komponentlərinin quruluşunu və qarşılıqlı əlaqə üsullarını müəyyən edir, onların miqyaslana bilməsini, məhsuldarlığını və təhlükəsizliyini təmin edir.
• ⚙️ Backend Developer: tətbiqlərin server hissəsinin hazırlanmasında ixtisaslaşır. Backend Developer-in vəzifələrinə məntiqin həyata keçirilməsi, verilənlər bazalarının və məlumat idarəetmə sistemlərinin inteqrasiyası, istifadəçi sorğularının emalı və frontend hissə ilə qarşılıqlı əlaqənin təmin edilməsi daxildir.
• 🖥️ Frontend Developer: veb-tətbiqlərin istifadəçi interfeysini hazırlayır. Bu rol HTML, CSS və JavaScript bilikləri ilə yanaşı, interaktiv və adaptiv interfeyslər yaratmaq üçün freymvorklar və kitabxanalar üzrə biliklər tələb edir ki, bu da istifadəçinin məhsulla qarşılıqlı əlaqəsini yaxşı səviyyədə təmin edir.
• 📱 Mobile Developer: mobil cihazlar üçün tətbiqlərin hazırlanması ilə məşğuldur. Mobile Developer müxtəlif əməliyyat sistemləri (məsələn, iOS və Android) üçün tətbiqlər yaradır, platformanın xüsusiyyətlərini, cihazların məhsuldarlığını və istifadəçi təcrübəsini nəzərə alır.
• 🗄️ DBA (Database Administrator): verilənlər bazalarının idarə olunmasına cavabdehdir; onların əlçatanlığını, təhlükəsizliyini və optimallaşdırılmasını təmin edir. DBA verilənlər bazalarının sazlanması, monitorinqi və texniki xidmətini həyata keçirir, həmçinin ehtiyat nüsxələmə və məlumatların bərpası strategiyalarını hazırlayır.