Typ logiczny boolean i operacje logiczne

1. Typ logiczny: boolean

Jak już widzieliśmy, w Javie jest bardzo przydatny operator — if-else. Wykonuje on jeden blok instrukcji, jeśli warunek w nawiasach jest prawdziwy, i drugi blok instrukcji, jeśli warunek jest fałszywy.

Aby wygodnie pracować z wyrażeniami, które mogą być prawdziwe lub fałszywe, do języka Java dodano specjalny typ — boolean. Jego główna cecha polega na tym, że zmienne tego typu mogą przyjmować tylko dwie wartości: true (prawda) i false (fałsz).

Nie można przypisać żadnych innych wartości zmiennym typu boolean. Kompilator na to nie pozwoli.

Przykłady zmiennych typu boolean:

boolean isAdult = true;
boolean hasMoney = false;

Zmienna typu boolean ma tylko dwie wartości — true i false. I to wszystko! Prawie jak przy teście — albo „zaliczony”, albo „niezaliczony”.

2. Operacje porównania

Po co więc taki prymitywny typ? Prawdziwa moc boolean ujawnia się, gdy budujemy wyrażenia logiczne. Zazwyczaj powstają one za pomocą operatorów porównania.

a == b

a != b

a > b

a < b

a >= b

a <= b

Przykład:

int age = 20;
boolean isAdult = age >= 18;   // true (20 jest większe lub równe 18)
boolean isTeenager = age >= 13 && age < 18; // false (20 nie jest mniejsze niż 18)
boolean isEven = age % 2 == 0; // true (20 dzieli się przez 2 bez reszty)

isAdult będzie tutaj równe true, ponieważ 20 to rzeczywiście „dorosły” wiek.

Ważna uwaga 1:

Operatorów składających się z dwóch znaków nie wolno rozdzielać.

a < = 10
speed > = max
age = = 18
time ! = 0

Ważna uwaga 2:

Zwróć uwagę, że operatorów => i =< nie ma: są tylko <= i >=. Jeśli napiszesz a =< 3, kod po prostu się nie skompiluje.

Ważna uwaga 3:

W Javie nie można zapisać wyrażenia w rodzaju 18 < age < 65. Wyrażenie 18 < age przyjmie wartość true lub false. A porównywać true z liczbą (65) nie wolno — to różne typy.

3. Operacje logiczne

W języku Java nie da się zapisać wyrażenia 18 < age < 65 — jest ono składniowo niepoprawne i program się nie skompiluje.

Za to można zapisać je tak:

(18 < age) I (age < 65)

Oczywiście zamiast słowa I używa się operatorów logicznych. W Javie są trzy operatory logiczne: AND (i), OR (lub) i NOT (nie).

Dobra wiadomość: korzystając z nawiasów, można tworzyć wyrażenia logiczne o dowolnej złożoności.
Zła wiadomość: w Javie zamiast słów and, or i not używa się symboli z rodziny C: &&, ||, !.

Oto kilka przykładów użycia operatorów logicznych w Javie:

(0 < a) && (a < 100)

(!a) && (!b)

!(!a || !b)

4. Tabele prawdy

Krótko przejdźmy przez operacje logiczne.

Operator AND

Operator AND, znany też jako I, czyli &&, to koniunkcja, inaczej iloczyn logiczny.

Operator OR

Operator OR, znany też jako LUB, czyli ||, to alternatywa (dysjunkcja), inaczej suma logiczna.

Operator NOT

Operator NOT, znany też jako NIE, czyli !, to negacja.

Przydatne wyrażenia:

5. Przykłady operacji logicznych: and, or, not

Operacja „I”, AND, oznaczana jako &&

Wynik to prawda tylko wtedy, gdy oba warunki są prawdziwe.

int age = 16;
boolean hasTicket = true;
boolean canAttend = age >= 14 && hasTicket; // true (16 > 14 I jest bilet)

Jeśli masz 14 lat I masz bilet — wchodzisz!

Operacja „LUB”, OR, oznaczana (||)

Wynik jest prawdziwy, jeśli przynajmniej jeden warunek jest prawdziwy.

boolean isAdmin = false;
boolean isModerator = true;
boolean canEdit = isAdmin || isModerator; // true (można edytować, jeśli choć jeden z nich jest true)

Jeśli jesteś administratorem LUB moderatorem — śmiało, klikaj przyciski!

Operacja „NIE”, NOT, oznaczana (!)

Negacja zamienia prawdę w fałsz i odwrotnie.

boolean isWeekend = false;
boolean shouldGoToWork = !isWeekend; // true (jeśli nie jest weekend, pracujemy)

Jeśli NIE jest weekend — czas wstawać!

Kombinowanie: buduj warunki o dowolnej złożoności

Można łączyć dowolną liczbę operacji logicznych (lepiej jednak nie przesadzać). Nawiasów można (a nawet trzeba!) używać dla czytelności.

Przykład:

int age = 17;
boolean hasTicket = false;
boolean isVip = true;

boolean canGo = (age >= 18 && hasTicket) || isVip; // true, ponieważ isVip = true

Logika: jeśli ktoś jest pełnoletni i ma bilet, albo jeśli jest VIP — wpuszczamy. Jeśli nie jest VIP — tylko gdy jest dorosły i ma bilet.