Operator warunkowy (trójargumentowy) w Javie: zwięzłe warunki i niuanse

1. Wyrażenia vs instrukcje

Wszystkie konstrukcje w Javie dzielą się na dwie kategorie: instrukcje (Statement) i wyrażenia (Expression). O instrukcji mówi się, że jest wykonywana, a o wyrażeniu — że jest obliczane. Ale to nie jest najważniejsze.

Główna różnica między instrukcją a wyrażeniem polega na tym, że wyrażenie ma wynik obliczenia. Ten wynik ma po pierwsze typ, a po drugie można go gdzieś przypisać albo użyć w innym wyrażeniu.

Przykłady:

int x;

(a < 10)

i++;

x = 5;

I co nam to daje?

Po pierwsze, możemy wykorzystać fakt, że bardzo wiele instrukcji w rzeczywistości jest wyrażeniami (mają wynik obliczenia). Na przykład taki kod zadziała:

int x, y, z; 
x = y = z = 1; 	// x = (y = (z = 1));

Po drugie, możemy zignorować wynik obliczenia wyrażenia, jeśli chcemy.

console.nextLine();	// ignorujemy wynik wczytania

Ignorowanie wyniku obliczenia wyrażenia ma sens np. wtedy, gdy oprócz wyniku wyrażenie wykonuje coś pożytecznego i to działanie jest dla nas ważne, a sam wynik — nie.

2. Operator warunkowy (trójargumentowy)

Ten trik jest ciekawszy od poprzedniego. W Javie istnieje specjalny operator warunkowy (trójargumentowy). Przypomina skróconą formę instrukcji if–else:

Warunek ? Wyrażenie1 : Wyrażenie2;

Jeśli warunek jest prawdziwy, wybierane jest wyrażenie1, w przeciwnym razie wybierane jest wyrażenie2. Po warunku stoi znak zapytania, a dwa wyrażenia są rozdzielone dwukropkiem.

Główna różnica operatora warunkowego od instrukcji if-else polega na tym, że operator warunkowy jest wyrażeniem, a więc jego wynik można przypisać.

Na przykład chcemy obliczyć minimum z dwóch liczb. Z użyciem operatora warunkowego kod będzie wyglądał tak:

int a = 2;
int b = 3;
int min = a < b ?  a : b;

Albo załóżmy, że trzeba przypisać zmiennej różne wartości w zależności od jakiegoś warunku. Jak to zrobić?

Wariant pierwszy – użyć instrukcji if-else:

int age = 25;
int money;
if (age > 30)
   money = 100;
else
   money = 50;

Wariant drugi – użyć operatora warunkowego, czyli skróconej formy instrukcji if-else:

int age = 25;
int money = age > 30 ? 100 : 50;

Czego zatem lepiej użyć: if-else czy operatora warunkowego? Pod względem szybkości wykonania większej różnicy nie ma. To raczej kwestia czytelności kodu. I to bardzo ważne: kod powinien nie tylko działać poprawnie, ale też być łatwy do czytania przez innych programistów.

Najprostsze kryterium może być takie: jeśli kod mieści się w jednym wierszu – użyj operatora warunkowego; jeśli w jednym wierszu już się nie mieści – lepiej użyć if-else.

3. Niuanse działania

Typy wartości

Ważne, aby pamiętać: obie gałęzie operatora warunkowego (<wartość_jeśli_prawda> i <wartość_jeśli_fałsz>) muszą mieć ten sam typ albo być zgodne (np. oba String albo oba int).

Działa:

int a = 10, b = 20;
int max = (a > b) ? a : b; // obie gałęzie — int

Błąd kompilacji:

int a = 10, b = 20;
// String i int są niezgodne
String result = (a > b) ? "większe" : 0; // Błąd kompilacji: nie można przypisać wartości int do zmiennej typu String

Poprawny wariant:

int a = 10, b = 20;
String result = (a > b) ? "większe" : "mniejsze lub równe";

Przykład: praca z liczbami

Policzmy wartość bezwzględną za pomocą operatora warunkowego:

int number = -5;
int abs = (number >= 0) ? number : -number;
System.out.println(abs); // 5

4. Wbudowanie operatora warunkowego w aplikację

Napiszmy proste aplikacyjne okno dialogowe: oprócz przywitania program powie użytkownikowi, ile lat będzie miał za rok, i wskaże, czy będzie pełnoletni.

System.out.print("Podaj swoje imię: ");
String name = console.nextLine();

System.out.print("Podaj swój wiek: ");
int age = console.nextInt();

int nextYear = age + 1;
String status = (nextYear >= 18) ? "pełnoletni" : "niepełnoletni";

System.out.println("Cześć, " + name + "! W przyszłym roku będziesz mieć " + nextYear + ". Będziesz " + status + ".");

Wyjaśnijmy szczegóły:

Zmienna status jest wyliczana przez operator warunkowy: jeśli wiek za rok będzie co najmniej 18, użytkownik będzie pełnoletni (albo pozostanie takim).

5. Zagnieżdżone operatory warunkowe — ostrożnie!

Operator warunkowy można zagnieżdżać (w każdej z gałęzi może być kolejny). Ale… od tego zwykle boli głowa, zwłaszcza tego, kto będzie czytał kod po tobie (nawet jeśli to ty za 2 dni).

Przykład: określenie kategorii na podstawie wieku

String category = (age < 7) ? "przedszkolak" :
                  (age < 18) ? "uczeń" :
                  (age < 65) ? "dorosły" : "emeryt";

Tabela podejmowania decyzji:

age < 7

age < 18

age < 65

Taki kod da się jeszcze czytać, ale jeśli logika jest bardziej złożona — lepiej użyć if-else if-else.

6. Lifehack: operator warunkowy i typ boolean

Czasami chcemy napisać wyrażenie w stylu:

boolean adult = (age >= 18) ? true : false;

Ale to jest zbędne. Samo wyrażenie (age >= 18) już zwraca boolean. Dlatego można to skrócić do:

boolean adult = (age >= 18);

1

Ankieta/quiz

Operator warunkowy, poziom 3, lekcja 5

Niedostępny

Operator warunkowy

Operator warunkowy: if else

Otwórz