Użycie pętli: LOOP, FOR, WHILE w PL/pgSQL

Pętle pozwalają wykonać blok kodu kilka razy z rzędu, dopóki spełniony jest określony warunek albo trwa iteracja po jakimś zbiorze danych. To mega przydatne do automatyzacji zadań, obrabiania dużych ilości danych albo wykonywania powtarzalnych operacji.

Wyobraź sobie, że musisz ręcznie rozdać cukierki wszystkim dzieciakom w grupie. Totalny chaos! Zamiast tego możesz przejść przez listę dzieci i każdemu po kolei dać cukierka. W tym scenariuszu "przejście przez listę" — to właśnie pętla.

W PostgreSQL masz kilka rodzajów pętli:

1. LOOP — uniwersalna pętla, która działa, dopóki nie zatrzymasz jej ręcznie.
2. FOR — pętla z określoną liczbą iteracji po zakresie liczb albo wyniku zapytania.
3. WHILE — pętla, która działa, dopóki warunek jest prawdziwy.

Przejdźmy przez każdy typ osobno.

Pętla nieskończona: LOOP

LOOP — to podstawowa forma pętli w PL/pgSQL, która powtarza wykonanie bloku kodu. Ta pętla działa w nieskończoność i trzeba ją zakończyć ręcznie za pomocą komendy EXIT.

Składnia:

LOOP
    -- Twój kod tutaj
END LOOP;

Przykład. Policzmy sumę liczb od 1 do 10 za pomocą LOOP:

DO $$
DECLARE
    counter INT := 1;
    sum INT := 0;
BEGIN
    LOOP
        sum := sum + counter; -- dodajemy aktualną wartość licznika
        counter := counter + 1; -- zwiększamy licznik

        -- Kończymy pętlę, jeśli licznik większy niż 10
        IF counter > 10 THEN
            EXIT;
        END IF;
    END LOOP;

    RAISE NOTICE 'Suma liczb od 1 do 10: %', sum;
END $$;

1. Zmienne counter zwiększa się przy każdej iteracji.
2. Warunek IF counter > 10 THEN EXIT; kończy pętlę, gdy licznik przekroczy 10.
3. Na końcu wyświetlana jest suma liczb.

Pętla po zakresie lub zbiorze danych: FOR

Drugi typ pętli, FOR, używasz do iteracji po:

1. Zakresie liczb.
2. Wyniku zapytania SQL.

Pętla po zakresie liczb

Składnia:

FOR variable IN [REVERSE] start..end LOOP
    -- Twój kod tutaj
END LOOP;

Wyświetlmy liczby od 1 do 5:

DO $$
BEGIN
    FOR i IN 1..5 LOOP
        RAISE NOTICE 'Aktualna wartość: %', i;
    END LOOP;
END $$;

Przykład z odwrotną kolejnością:

DO $$
BEGIN
    FOR i IN REVERSE 5..1 LOOP
        RAISE NOTICE 'Odwrotna kolejność: %', i;
    END LOOP;
END $$;

Pętla po wyniku zapytania SQL

Ta opcja jest przydatna do przetwarzania wierszy tabeli.

Składnia:

FOR variable IN QUERY (SELECT ...) LOOP
    -- Twój kod tutaj
END LOOP;

Przykład iteracji po wierszach tabeli students:

DO $$
DECLARE
    student_name TEXT;
BEGIN
    FOR student_name IN QUERY (SELECT name FROM students) LOOP
        RAISE NOTICE 'Cześć, %!', student_name;
    END LOOP;
END $$;

Pętla warunkowa: WHILE

WHILE działa, dopóki podany warunek jest prawdziwy.

Składnia:

WHILE warunek LOOP
    -- Twój kod tutaj
END LOOP;

Policzmy sumę liczb od 1 do 10 za pomocą WHILE:

DO $$
DECLARE
    counter INT := 1;
    sum INT := 0;
BEGIN
    WHILE counter <= 10 LOOP
        sum := sum + counter;
        counter := counter + 1;
    END LOOP;

    RAISE NOTICE 'Suma liczb od 1 do 10: %', sum;
END $$;

Przykłady z życia codziennego

Teraz, gdy ogarniasz podstawy pętli, zobaczmy przykłady ich użycia.

Przykład 1: generowanie tabliczki mnożenia

DO $$
DECLARE
    i INT;
    j INT;
BEGIN
    FOR i IN 1..5 LOOP
        FOR j IN 1..5 LOOP
            RAISE NOTICE '% x % = %', i, j, i * j;
        END LOOP;
    END LOOP;
END $$;

Przykład 2: iteracja po wynikach zapytania. Załóżmy, że mamy tabelę products z polami id i price. Zaktualizujemy wszystkie ceny, zwiększając je o 10%.

DO $$
DECLARE
    prod RECORD;
BEGIN
    FOR prod IN QUERY (SELECT id, price FROM products) LOOP
        UPDATE products
        SET price = prod.price * 1.1
        WHERE id = prod.id;
    END LOOP;
END $$;

Typowe błędy i jak ich unikać

Zapętlenie w LOOP albo WHILE. Jeśli zapomnisz dodać warunek wyjścia (EXIT albo poprawny warunek w WHILE), pętla nigdy się nie skończy. To trochę jak jazda autem bez hamulców.

Błąd przy iteracji po wyniku zapytania. Jeśli struktura wynikowych danych nie zgadza się z oczekiwaniami, możesz trafić na błąd w pętli FOR IN QUERY.

Nieoptymalne zapytania wewnątrz pętli. Na przykład, wykonywanie UPDATE w każdej iteracji może mocno spowolnić działanie. W takich przypadkach lepiej użyć jednego zapytania SQL zamiast pętli.