Hãy nói về giáo dục. Về bản chất của nó thực sự là gì. Và về những điều mà, trái ngược với ý kiến của phần lớn, nó không phải.
Đối với phần lớn mọi người, giáo dục chủ yếu liên tưởng đến các trường đại học, nơi họ nhập học sau khi tốt nghiệp cấp 3. Người ta nghĩ rằng, có một bằng cấp tốt tại một trường đại học danh tiếng và được tôn trọng gần như đảm bảo cho người đó có một công việc ổn định và lương cao trong tương lai. Nhưng theo thời gian, niềm tin vào giáo dục đại học như một cách để đảm bảo cho mình một nghề nghiệp xứng đáng và cuộc sống sung túc ngày càng yếu đi và sụp đổ.
Càng ngày, nhiều người nhận ra rằng 5 năm học tại đại học trung bình không giúp họ tiến gần hơn đến một công việc xứng đáng và lương cao dù chỉ một chút. Và vấn đề không chỉ nằm ở các trường đại học, mà còn ở thái độ của chúng ta đối với giáo dục nói chung. Nó dần thay đổi, nhưng chưa đủ nhanh để bắt kịp thế giới toàn cầu hóa và cạnh tranh ngày càng khốc liệt, phát triển với tốc độ đôi khi không thể tưởng tượng nổi của hiện tại.
Để không bị tụt lại phía sau, trước tiên cần phải học. Và trong trường hợp này, chúng ta không nói về việc học trong các trường đại học, mà là khả năng đánh giá lại giá trị, thay đổi các mẫu tư duy cố định và loại bỏ gánh nặng những niềm tin sai lầm kéo chúng ta xuống đáy.
"Những người mù chữ của thế kỷ 21 sẽ không phải là những người không biết đọc và viết, mà là những người không biết học và học lại," — nói bởi Alvin Toffler. Một nhận xét cực kỳ chính xác của nhà xã hội học và nhà văn người Mỹ.
Chuyện gì sai với hệ thống giáo dục đại học truyền thống? Hãy cùng phân tích một số niềm tin sai lầm liên quan đến việc học trong các trường đại học và giáo dục nói chung.
1. Bằng cấp — không đồng nghĩa với thành công trong sự nghiệp
Nhiều người vẫn nghĩ rằng học tại một trường đại học tốt sẽ mang lại một công việc có mức lương cao và trình độ cao. Thực tế thì không phải vậy. Trên thực tế, tuyên bố này chưa bao giờ đúng hoàn toàn, chỉ là trước đây, việc vào đại học gần như là cách duy nhất để bước chân vào một nghề nghiệp nào đó, vì không có nhiều lựa chọn để có được kiến thức lý thuyết cần thiết.
Nhưng thời thế đã thay đổi, Internet xuất hiện, và các rào cản trên con đường tìm kiếm tri thức không hoàn toàn biến mất, nhưng đã giảm đáng kể. Học trực tuyến tại các trường đại học, các khoá học chuyên môn để nâng cao kỹ năng nghề và học các công cụ mới xuất hiện trong lĩnh vực hoạt động; phân tích các môn học phức tạp theo hình thức tương tác và mentorship từ các chuyên gia hàng đầu — có vô số cơ hội để phát triển. Thế giới đã khác rất nhiều, nhưng nhiều người vẫn tin rằng con đường đến công việc tốt chỉ qua các trường đại học.
2. Tiêu chuẩn sai để so sánh
Trong suốt thời gian cho đến khi họ tốt nghiệp và bắt đầu tìm việc, phần lớn sinh viên bị mắc kẹt trong một ảo tưởng gọi là tiêu chuẩn sai để so sánh. Nói cách khác, họ so sánh bản thân với các bạn cùng lớp, và tự hào nếu học tốt hơn họ.
Ảo tưởng này tồn tại cho đến khi họ bắt đầu nghĩ về công việc và hướng mắt sang phía khác. Bởi nếu sinh viên so sánh mình với những người đã làm việc trong nghề nghiệp tương lai của họ, họ sẽ thấy mình tiến gần mục tiêu từng milimet một. Và với tốc độ phát triển của công nghệ trong nhiều lĩnh vực, — có thể là đang đứng yên.
Vì vậy, không nên so sánh bản thân với các bạn cùng lớp. Tiêu chuẩn tốt hơn để đánh giá kiến thức và thành công của bạn là các dự án đã thực hiện và thành tích trong công việc, trong thực tế. So sánh bản thân không với đám đông xung quanh, mà với thị trường và trình độ của các chuyên gia thực sự đang làm việc trong lĩnh vực của bạn — điều này đúng hơn nhiều.
3. Đào tạo chuyên nghiệp chỉ là phần nhỏ trong những gì giảng dạy ở trường đại học
Khi bạn bắt đầu đi làm, người ta sẽ hỏi về những gì bạn đã biết làm, chứ không phải những gì bạn đã học. Sếp của bạn sẽ quan tâm bạn biết và làm những kỹ năng nào phù hợp với vị trí bạn ứng tuyển. Thật không may, hệ thống đào tạo của các trường đại học nhằm mục đích cung cấp cho sinh viên càng nhiều kiến thức chung càng tốt, biến họ thành người có kiến thức rộng, toàn diện (nếu may mắn), chứ không phải là những chuyên gia thực thụ.
Vì vậy, phần lớn sinh viên tốt nghiệp phải học nghề, để lấy bằng và theo đuổi nghề nghiệp mà họ đã dành gần năm năm để học. Và việc tìm được công việc đầu tiên cũng không hề dễ dàng. Dường như, chính trường đại học là nơi biến những học sinh cấp 3 thành chuyên gia. Vậy tại sao trong thực tế lại khác như vậy?
4. Trường đại học không nhằm mục đích biến bạn thành chuyên gia cao cấp
Điều này bởi vì phần lớn các trường đại học không cố gắng đào tạo ra những chuyên gia có thể làm việc ngay sau khi tốt nghiệp. Đây là nhiệm vụ quá phức tạp và toàn diện, mà phần lớn các trường, trừ các trường top, gần như không thể thực hiện được (ít nhất là theo phương pháp truyền thống).
Vì vậy, giảng viên chỉ làm những gì có thể — cung cấp cho sinh viên một phạm vi kiến thức chung rộng lớn và rèn luyện khả năng ghi nhớ, xử lý dữ liệu. Kỹ năng này quý giá, nhưng để áp dụng vào học nghề thì sinh viên phải tự học sau này.
5. Thiếu tập trung
Nếu người học quá nhiều môn cùng lúc, họ sẽ lãng phí thời gian vô ích. Những học sinh cấp 2 và sinh viên mới có thể nghĩ rằng điều này sai, nhưng những người có kinh nghiệm hơn sẽ đồng ý hơn.
Trong trường học, các tiết học ngắn không phải vì hiệu quả cao hơn, mà vì trẻ em khó duy trì tập trung quá một giờ. Nhưng việc chuyển đổi liên tục giữa các nhiệm vụ khiến não không thể suy nghĩ hiệu quả. Và khi đi làm, bạn sẽ bị yêu cầu như người lớn, và việc chuyển đổi liên tục giữa các nhiệm vụ sẽ làm giảm năng suất rõ rệt.
Tại sao bạn nghĩ chúng ta có thể ôn thi hiệu quả vào đêm trước hoặc hoàn thành phần lớn dự án trong hai giờ trước hạn? Bởi vì chúng ta không chuyển sang nhiệm vụ khác. Đó là lý do năng suất tăng đột biến. Học nhiều môn nhỏ lẻ không hiệu quả bằng việc tập trung hoàn toàn vào một chủ đề.
6. Thời gian học đại học của đa số sinh viên không hiệu quả
Giả sử bạn học hai học kỳ. Mỗi tuần có hai bài giảng và hai buổi thực hành. Phương pháp nghiêm túc theo tiêu chuẩn đại học. Tổng số giờ là bao nhiêu? 4 buổi học, mỗi buổi 2 giờ học thuật (1.5 giờ bình thường) — tổng cộng 6 giờ mỗi tuần. Trong học kỳ đầu, chúng ta học 4 tháng: tháng 9, 10, 11, 12. Trong kỳ hai, thêm 4 tháng: tháng 2, 3, 4, 5. Tổng cộng: 8 tháng, mỗi tháng 4,5 tuần, mỗi tuần 6 giờ. 216 giờ mỗi năm. Trong khi trung bình một tháng có khoảng 180 giờ làm việc.
Như vậy, bất kỳ khoá học hàng năm nào cũng có thể học trong vòng chưa đầy một tháng rưỡi, hoặc nếu muốn, chỉ trong một tháng. Điều này cho thấy, việc học kéo dài nhiều năm tại đại học, vốn chiếm phần lớn thời gian trong những năm dễ tiếp thu nhất, thực ra là một trong những giai đoạn ít hiệu quả nhất của cuộc đời chúng ta.
— Ưu điểm của học đại học?
— Bạn là một người nghiện rượu thất nghiệp, và bố mẹ bạn tự hào về bạn :)
7. Thiếu kỹ năng thực hành, quan trọng hơn lý thuyết nhiều lần
Trong cuộc sống và công việc, kết quả luôn là mục tiêu hàng đầu, và để đạt được nó, cần hành động thực tế. Kiến thức lý thuyết gần như không có giá trị nếu không có thực hành. Đây là một trong những điểm yếu lớn nhất của giáo dục đại học hiện nay — chương trình của bất kỳ trường đại học nào đều dựa trên việc giảng dạy lý thuyết, mà sinh viên phải tự áp dụng.
Chính vì vậy, những sinh viên xuất sắc tốt nghiệp với điểm số cao thường không đạt được thành tích rõ rệt trong cuộc sống, trong khi những người lơ đãng, thậm chí không có bằng cấp cao, lại thành công vượt mong đợi.
Chỉ có thực hành mới mang lại thành công trong cuộc sống. Càng nhiều kiến thức mà không có kỹ năng, thì càng ít giá trị. Một kho tàng lý thuyết không được áp dụng thực tế thường trở thành gánh nặng kéo bạn xuống. Buồn thay, đó là sự thật.
8. Các trường đại học dạy kiến thức chung và lỗi thời
Nhưng ngay cả lý thuyết, vốn là trọng tâm của giáo dục truyền thống, cũng thường không còn phù hợp. Thế giới vận hành theo quy luật: lý thuyết đi sau thực hành, chứ không phải ngược lại. Vì vậy, kiến thức giảng dạy trong các trường đại học thường không còn mới nữa, đặc biệt là ở những trường không thực sự nằm trong top các trường tốt nhất thế giới.
Giảng viên, phần lớn trong số họ, đã dành phần lớn sự nghiệp để phát triển kỹ năng giảng dạy sinh viên chứ không phải là chuyên môn thực sự của họ, nên không thể có kiến thức sâu sắc như những chuyên gia thực thụ, có kinh nghiệm thực tế và được thị trường săn đón.
GO TO FULL VERSION