Làm quen với biến

1. Biến và những chiếc hộp

Biến — là “dụng cụ” đặc biệt để lưu trữ dữ liệu. Bất kỳ dữ liệu nào. Mọi dữ liệu trong Java đều được lưu bằng biến. Về ý nghĩa, biến giống nhất với một chiếc hộp: một chiếc hộp bình thường.

Giả sử bạn viết con số 13 lên tờ giấy và bỏ tờ giấy đó vào hộp. Khi đó ta có thể nói rằng “hộp lưu giá trị 13”.

Mỗi biến trong Java có ba thuộc tính quan trọng: kiểu, tên và giá trị.

Tên dùng để phân biệt biến này với biến khác. Giống như dòng chữ dán trên hộp.

Kiểu của biến xác định kiểu giá trị/dữ liệu có thể lưu trong đó. Hộp đựng bánh thì để bánh, hộp đựng giày thì để giày, v.v.

Giá trị — là một đối tượng, dữ liệu hoặc thông tin nào đó được lưu trong biến.

Mỗi đối tượng trong ngôn ngữ Java đều có kiểu riêng. Ví dụ, có thể có các kiểu dữ liệu như: số nguyên, số thực (số thập phân), văn bản, kiểu Cat, kiểu House, v.v.

Mỗi biến (hộp) cũng có kiểu của riêng nó. Biến chỉ có thể lưu các giá trị cùng kiểu với chính nó. Những chiếc hộp khác nhau dùng để chứa các loại đồ khác nhau: hộp kẹo, hộp đựng một tá trứng, v.v. Tất cả đều giống như ngoài đời.

2. Tạo biến

Trong Java, để tạo một biến, ta dùng lệnh có dạng:

tip imya;

Trong đó kiểu — là kiểu của biến (trùng với kiểu giá trị mà biến có thể lưu). Còn tên — là tên của biến.

Ví dụ:

int a;

String s;

double c;

Hai kiểu dùng thường xuyên nhất — là số nguyên (ký hiệu bằng int) và văn bản (ký hiệu bằng String). Kiểu double cũng rất phổ biến — đó là các số thực (số thập phân).

3. Gán giá trị

Như đã nói ở trên, một biến có tên, kiểu và giá trị. Ta đã hiểu về tên và kiểu, còn giá trị thì sao? Làm thế nào để đưa giá trị vào biến?

Để đưa giá trị vào biến, có một thao tác đặc biệt — phép gán. Nó sao chép giá trị từ biến này sang biến khác. Không phải chuyển đi, mà là sao chép. Giống như một tệp trên đĩa. Phép gán trông như sau:

imya = znachenie;

Trong đó tên — là tên biến, còn giá trị — là giá trị sẽ được đưa vào biến. Giá trị có thể là một hằng số cụ thể, tên của biến khác hoặc thậm chí là một biểu thức có dùng các biến.

Ví dụ:

int i;			// Biến i được tạo
int a, b;		// Các biến a, b được tạo
int x;			// Biến x được tạo

i = 3;			// Gán giá trị 3 cho biến i. 

a = 1;			// Gán giá trị 1 cho biến a. 
b = a + 1;		// Gán giá trị 2 cho biến b. 

x = 3;			// Gán giá trị 3 cho biến x. 
x = x + 1;		// Ở dòng này, giá trị của x tăng thêm 1; bây giờ x bằng 4. 

Dấu bằng

Phép gán dùng dấu bằng =. Đây không phải là so sánh, không phải là bằng nhau. Đây chính là lệnh sao chép giá trị ở bên phải dấu bằng vào biến ở bên trái. Để so sánh trong Java dùng dấu bằng kép ==.

4. Tên biến: được và không được

Dưới đây là một số điều hữu ích khi đặt tên biến:

• Tên biến có thể là bất kỳ tên nào (ví dụ, temperature, score, userAge).
• Nhưng có hạn chế — không được bắt đầu bằng chữ số và không được trùng với từ khóa của Java (ví dụ, không thể đặt tên biến là int hoặc if).
• Không được chứa ký tự đặc biệt, ngoại trừ $ và _.
• Trong tên có phân biệt chữ thường và chữ hoa (Age và age — là hai biến khác nhau).
• Thường dùng phong cách camelCase: chữ cái đầu tiên viết thường, sau đó — mỗi từ tiếp theo viết hoa chữ cái đầu (userAge, maxScore).

Ví dụ tên hợp lệ:

int x123 = 1;
String koteyka;
double PI = 3.14;
String MAIN_PATH = "c:/";

Ví dụ tên không hợp lệ:

int 1first = 1;			// tên không thể bắt đầu bằng chữ số
int number# = 25;		// không được dùng ký tự # trong tên
String name" = "John";	// dấu ngoặc kép không hợp lệ trong tên
double pi+e = 5.123;  	// tên không thể chứa dấu +

Mọi thứ khác bạn sẽ học trong các bài giảng sau. Còn bây giờ là một câu đố logic: mất bao nhiêu bước để bắt một con mèo vào hộp?

5. Mèo và hộp

Cách bắt một con mèo:

1. Lấy một chiếc hộp trống.
2. Chờ đợi.

Đùa thôi 🙂

Ừ thì, có thể trong một chiếc hộp bạn nhét được bao nhiêu mèo tùy thích, nhưng trong biến thì chỉ có thể đặt một giá trị mà thôi. Và điều này liên quan đến bài tập tiếp theo.