Kiến thức vs Kỹ năng
Việc học ở đại học khiến chúng ta nghĩ rằng không có khác biệt mang tính nguyên tắc giữa lý thuyết và thực hành. Không, dĩ nhiên bạn hiểu rằng đó không phải là một. Nhưng bạn lại không thấy sự khác biệt cốt lõi. Mà thực ra là có.
Hầu hết mọi người đặt dấu bằng giữa “tôi biết” và “tôi biết làm”. Còn bạn — không?
Còn những ví dụ sau thì sao?
- Tôi biết hút thuốc có hại, nhưng tôi vẫn hút.
- Tôi biết McDonald's không tốt cho sức khỏe, nhưng tôi vẫn ăn đồ ăn nhanh.
- Tôi biết luật giao thông, nhưng tôi không biết lái xe.
- Tôi biết chạy bộ có lợi, nhưng tôi không chạy vào buổi sáng.
Mọi người rất thường nhầm “tôi biết” với “tôi biết làm”. Ví dụ hay là với luật giao thông. Nếu một người biết luật và biết cách lái, liệu có nghĩa là anh ta làm được không? Không. Còn nếu anh ta nghĩ rằng mình biết? Vậy thì cần gì thầy hướng dẫn, khi anh ta đã “biết” và “làm được” hết rồi?
Nếu bạn chắc rằng mình đã biết hết, rất có thể bạn sẽ không học thêm gì nữa. Và nếu bạn tin rằng mình đã làm được hết, bạn sẽ chẳng học thêm được điều gì mới. Bạn thậm chí sẽ không nảy ra ý nghĩ đó. Nghĩa là bạn sẽ bỏ lỡ mọi cơ hội tuyệt vời để học thêm điều gì đó.
Ở một trường đại học thông thường, bạn chỉ được “cho ăn” kiến thức, còn kỹ năng/năng lực bạn sẽ phải tự mình tích lũy. Bạn nói sao? Ở trường bạn không chỉ có lý thuyết mà còn có thực hành? OK, nếu bạn là sinh viên khoa Vật lý, hãy thử chế tạo một mô hình động cơ hơi nước chạy được với hiệu suất ít nhất 30%. Bạn hẳn là biết cách, nhưng rất có thể không làm được, đúng không?
Bạn là nhà hóa học? Hãy làm thuốc súng đen không khói từ các vật liệu sẵn có. Cũng có vẻ biết cách, nhưng không làm được? Nhà toán học? Hãy lập phương trình quỹ đạo của một quả đạn pháo. Đừng quên tính đến hình dạng của quả đạn. “Điểm vật chất” không bay trong đời thực. Cũng như chẳng có “con ngựa hình cầu”.
Nhà sinh học? Hãy chiết xuất penicillin. Đó là nấm mốc, thường gặp trên dưa. Biết cách — tuyệt! Nhưng bạn có làm được không?
Nhà kinh tế? Hãy lập dự báo về tăng trưởng giá dầu. Lập xong chưa? Vậy bây giờ hãy biến $2,000 thành $200,000 trong vòng một năm dựa trên dự báo của bạn. Bạn đã từng giao dịch trên FOREX chưa? Bằng tiền thật? Hay chỉ biết đó là gì?
Kinh tế quốc tế? Tuyệt! Tôi nên mở công ty offshore ở đâu? Hồng Kông, Ireland hay Hoa Kỳ? Vì sao? Ngay cả khi bạn biết, bạn khó mà làm được ngay, vì chưa từng làm trước đây. Thậm chí bạn còn không hình dung được nó được thực hiện thế nào.
Người ta không dạy bạn điều này ở đại học ư? Tại sao chúng tôi đưa ra những bài tập về các chủ đề bạn chưa học? Bởi vì đó là các bài tập từ đời thực. Đó chính là thực hành, còn những gì bạn, rất có thể, đã học ở trường — “những con ngựa hình cầu”, “cạnh tranh hoàn hảo” — không tồn tại trong đời thực.
Chúng ta quên mất các marketer rồi thì phải? Chi $500 vào đâu để càng nhiều người biết về khóa học này càng tốt? Vào quảng cáo ư? Nhưng không chỉ quảng cáo cổ điển đã lỗi thời, mà ngay cả khái niệm Unique Selling Proposition (USP), thứ có lẽ được giảng dạy ở trường như một “thuốc chữa bách bệnh”, cũng đã lỗi thời.
Hãy quên chuyện bạn “biết” điều gì. Hãy tự hỏi: bạn “làm được” điều hữu ích nào? Người ta sẵn sàng trả tiền — đủ để bạn sống — vì điều gì?
Vậy nên, các bạn, hãy cảm ơn một khóa học tuyệt vời như CodeGym. Nhờ đó, bạn không chỉ biết cách lập trình, mà còn lập trình được. Bạn cũng có thể xin được việc, và sau vài năm nhận mức lương xứng đáng. Chúng tôi hy vọng số tiền đó sẽ đủ để bạn sống thoải mái.
Một lần nữa xin nhắc lại: không quan trọng bạn biết gì. Điều quan trọng là bạn làm được điều hữu ích nào cho người khác, để họ sẵn sàng trả tiền cho bạn. Càng hiểu điều này sớm, càng tốt.
GO TO FULL VERSION