Phân biệt function và procedure

Trong nhiều ngôn ngữ lập trình, function và procedure gần như không khác gì nhau. Nhưng trong SQL thì khác nha. Ở PostgreSQL, function và procedure — không chỉ là hai cách chạy code khác nhau. Đây là hai kiểu tư duy khác nhau.

Function trong SQL không thể thay đổi dữ liệu trong database. Nó chỉ được phép làm việc với dữ liệu truyền vào và trả về kết quả dựa trên đó. Nó được tạo ra để dùng trong các truy vấn SELECT.

Procedure trong SQL được tạo ra để thay đổi database. Vì vậy nó có thể làm việc với transaction (khác với function), ghi dữ liệu vào database. Và không thể dùng trong SELECT.

So sánh nhanh nè:

Khác biệt trong SQL

Trong SQL thông thường, function giống như một biểu thức: nó tính toán và trả về giá trị. Procedure — là câu lệnh: nó làm gì đó, nhưng không tham gia vào biểu thức.

Function trong SQL

SELECT calculate_discount(200);

• Có thể dùng trong WHERE, ORDER BY, INSERT, UPDATE v.v.
• Phải là pure: không được thay đổi trạng thái database (nếu IMMUTABLE/STABLE).

Procedure trong SQL

CALL process_order(123);

• Không trả về kết quả.
• Có thể làm COMMIT, ROLLBACK, gọi RAISE, chạy vòng lặp.

Khác biệt trong PL/pgSQL

Function trong PostgreSQL có thể coi như nhóm các phép tính. Rất linh hoạt: truyền tham số, dùng if, vòng lặp, cursor, subquery, trả về dòng, scalar, bảng.

Function trong PL/pgSQL

CREATE FUNCTION square(x INT) RETURNS INT AS $$
BEGIN
    RETURN x * x;
END;
$$ LANGUAGE plpgsql;

Đặc điểm:

• Bắt buộc phải có RETURNS
• Có thể dùng DECLARE, BEGIN, END, LOOP, IF, CASE
• Không được thực hiện COMMIT/ROLLBACK
• Có thể gọi trong SELECT, UPDATE, CHECK, WHERE, RETURNING

Gọi:

SELECT square(5);  -- sẽ trả về 25

Procedure trong PL/pgSQL

Procedure — là cơ chế điều khiển hành động. Rất hợp khi bạn cần:

• thực hiện nhiều bước logic;
• update và insert lượng lớn dữ liệu;
• dùng quản lý transaction: COMMIT, ROLLBACK, SAVEPOINT.

CREATE PROCEDURE log_event(msg TEXT) AS $$
BEGIN
    INSERT INTO logs(message) VALUES (msg);
    COMMIT;
END;
$$ LANGUAGE plpgsql;

Đặc điểm:

• Không có RETURNS
• Chỉ gọi qua CALL
• Được phép dùng COMMIT, ROLLBACK, SAVEPOINT
• Hợp cho batch processing, migration, ETL

Gọi:

CALL log_event('Xử lý đã xong');

Tại sao function và procedure lại tách biệt

Bởi vì chúng có mục đích khác nhau trong SQL:

Lợi thế chính của procedure — COMMIT

Procedure có thể quản lý transaction bên trong nó. Tức là ngay trong procedure bạn có thể làm:

BEGIN;
-- logic
SAVEPOINT point1;
-- thử update
ROLLBACK TO point1;
COMMIT;

Còn trong function thì COMMIT và ROLLBACK bị cấm. Nếu bạn thử — sẽ nhận được: ERROR: invalid transaction termination in function

Điều này có nghĩa là function phải luôn deterministic và an toàn, còn procedure thì có thể làm "dirty job" — dọn dẹp, log, insert.

Bảng so sánh

Dùng cái nào ở đâu?

Dùng function nếu:

• muốn trả về giá trị;
• gọi trong SELECT, lọc dữ liệu;
• đây là phép tính đơn giản, kiểm tra hoặc wrapper cho SQL.

Dùng procedure nếu:

• muốn thực hiện thao tác phức tạp;
• cần kiểm soát transaction;
• xử lý batch, chuyển dữ liệu, lưu trữ, log.